ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ να έχουμε...

2011-12-30T18:56:00.002+02:00

Οι ευχές είναι για να λέγονται, αυτό είναι σίγουρο,
αλλά ταυτόχρονα χρειάζεται και η προσπάθειά μας για να πραγματοποιηθούν.
Για το λόγο αυτό, ας μη βασιστούμε μόνο στα λόγια.

Ας κουνήσουμε το δακτυλάκι μας με τον τρόπο που ο καθένας γνωρίζει,
για να γίνουν πραγματικότητα όλα αυτά που ευχόμαστε ...

Εύχομαι:

για όλους τους συνανθρώπους μου

Υγεία πάνω απ' όλα,

Οικογενειακή ευτυχία και γαλήνη,

Δημιουργικότητα, καινοτομία και φαντασία,

Όραμα και εφικτούς στόχους για τη νέα χρονιά,

Περίσκεψη και σύνεση (ειδική ευχή για όσους καθορίζουν τις
τύχες των γύρων τους)

Ευχή ....

2011-12-24T19:13:00.000+02:00

Eύχομαι τούτες τις ήσυχες και γιορτινές ημέρες να υπάρξει περισυλλογή και ώριμη σκέψη, ειδικά από τους ανθρώπους που με τις αποφάσεις τους ρυθμίζουν την τύχη και την καθημερινότητα συνανθρώπων τους.

Γιώργος Παναγιωτακόπουλος

Daylight Saving Time (DST)

2011-11-06T17:28:00.001+02:00

Εκείνο το όμορφο Σαββατοκύριακο κάθε φορά μετά την 28η Οκτωβρίου το αγαπώ πολύ διότι κοιμάμαι μία ώρα παραπάνω. Και εδώ που τα λέμε μου χρειάζεται. Αντίθετα δε μου αρέσει το Σαββατοκύριακο εκείνο του Μαρτίου που πρέπει να κοιμηθώ μία ώρα λιγότερο. Φυσικά η άνοιξη με αποζημιώνει, αλλά και πάλι χρειάζομαι μία βδομάδα για να συνέλθω. Ποιος είναι όμως ο λόγος που στον κόσμο χρησιμοποιούμε αυτή την πατέντα, να γυρίζουμε δηλαδή με θρασύτητα τα ρολόγια μας μία ώρα μπροστά ή πίσω;. Από που έχουμε πάρει το δικαίωμα να αλλοιώνουμε τη βούληση της συμπαντικού χρονικού βέλους ή μήπως δεν το κάνουμε γυρίζοντας το ταπεινό ρολογάκι μας προς τα πίσω; Να μας επηρεάζουν τα άστρα; Μπα δεν το βλέπω... Το δικό μας άστρο όμως, αυτό που δίνει τη ζωή στον πλανήτη μας; Και είναι αποδοτικό βρε παιδί μου; Τώρα που όλα τα μετράμε σε ευρώ (μπορεί και σε δραχμές...) μας κάνει λίγη οικονομία αυτό ή τζάμπα πάει όλη αυτή η προσπάθεια να αλλάξουμε όλα τα ρολόγια του σπιτιού;
Απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δίνει το 7 λεπτών video που ακολουθεί με ένα καταιγιστικό ρυθμό, αλλά απόλυτα κατανοητό (αν ξέρεις λιγάκι αγγλικά).

... εγώ πάντως ακόμη νυστάζω....

Thank you Richard

Baloney Detection Kit

2011-10-15T20:41:00.001+03:00

Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει για παράξενα πράγματα που έχουν συμβεί σε ανθρώπους, για εμφανίσεις ξωτικών, για χαρτορίχτρες και ζώδια, για οράματα και θαύματα, για μαύρη μαγεία και τηλεπαθητικές ικανότητες Η “εξήγηση” πολλών τέτοιων παράξενων φαινομένων δίνεται από το μέσο άνθρωπο με βάση τις παραδόσεις, την κουλτούρα, τα πιστεύω και γενικότερα τις πεποιθήσεις που έχει αναπτύξει στη διάρκεια της ζωής του.
Η μεθοδολογία που χρησιμοποιεί η επιστήμη από την άλλη μεριά είναι εντελώς διαφορετική. Η μη δυνατότητα εξήγησης αρχικά οδηγεί σε μεγαλύτερη προσπάθεια μελέτης του ανεξήγητου φαινομένου με αποτέλεσμα την πιθανή ανακάλυψη νέων θεωριών ή τη μεταβολή παλιότερων επιστημονικών απόψεων ή ακόμη και την εύρεση της απάντησης με βάση υπάρχουσες αποδεκτές θεωρίες. Το θαύμα συνεπώς σύμφωνα με την επιστήμη είναι ένα ανεξήγητο γεγονός που περιμένει τη λύση του.
Τι θα πρέπει λοιπόν να σκεφτόμαστε όταν κάποιος ισχυρίζεται ότι βίωσε υπερφυσικά φαινόμενα; Ο κύριος Michael Sermer, εκδότης του περιοδικού “Skeptic Magazine” στο video που ακολουθεί (αγγλική γλώσσα) αναφέρει 10 ερωτήσεις που πρέπει να απαντηθούν ώστε το ανεξήγητο γεγονός να μη θεωρείται μία υπερφυσική ανοησία.

Baloney Detection Kit

Ερευνητική εργασία με τη μέθοδο project

2011-07-06T16:55:00.003+03:00

Επιτέλους έφτασε η μέρα που θα ξεσκονίσω το ιστολόγιό μου. Έπιασε αράχνες από το Νοέμβρη και μετά και πραγματικά ελπίζω να μη συνεχίσει να υφαίνεται το νήμα τους στις γωνιές του από δω και πέρα.

Από το Νοέμβρη και μετά έγιναν πολλά στον ελληνικό χώρο. Μην τα απαριθμήσω, μάλλον τετριμμένο θα είναι. Άλλωστε ο σκοπός μου είναι το ιστολόγιο τούτο να έχει καθαρά εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Για τα ... υπόλοιπα μπορείτε να ρίχνετε μια ματιά στο ρεμπέτικο φόρουμ ή στην κλίκα.

Για την επανέναρξη της λειτουργίας του blog έχω κάτι που θα είναι χρήσιμο για τους συναδέλφους του Λυκείου οι οποίοι θα εμπλακούν την επόμενη χρονιά με το μάθημα "ερευνητική εργασία με τη μέθοδο project". Μετά το σεμινάριο για την ερευνητική εργασία έγιναν πολλές συζητήσεις μεταξύ των συναδέλφων για το τι θα συμβεί τελικά μετά τις 11 του Σεπτέμβρη. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι θα γίνει μπάχαλο μιας και ακόμη δεν έχουν έρθει εγκύκλιοι που θα ρυθμίζουν πολλά λειτουργικά θέματα. Ο κίνδυνος πράγματι είναι υπαρκτός διότι το "σύστημα¨ έχει μάθει να δουλεύει με άλλους ρυθμούς και είναι σχεδόν σίγουρο ότι δεν θα είναι όλα έτοιμα για μία εξαιρετική αρχή. Θέλω να πιστεύω όμως ότι με τη διάθεση που θα έχουμε όλοι εμείς οι οποίοι θα εμπλακούμε στα project με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, θα κάνουμε τη διαφορά για να είναι το ξεκίνημα του μαθήματος αυτού τουλάχιστον μία ΚΑΛΗ ΑΡΧΗ.
Προσπαθώντας λοιπόν να οργανώσω την επιμόρφωση των συναδέλφων του δικού μου σχολείου, έφτιαξα ένα αρχείο όπου μάζεψα όλες τις πηγές που έχω μέχρι στιγμής υπόψη μου. Το αρχείο αυτό είναι ανοικτό σε όλους για συν-διαμόρφωση και περιλαμβάνει αρχεία word ή pdf στην ελληνική γλώσσα (τα οποία έχουν ήδη δημοσιευτεί σε sites ή blogs όπως αυτό και αυτό του φίλου μου Μανώλη), κάποια αρχεία word και pdf στην αγγλική γλώσσα, αλλά και κάποιους υπερ-συνδέσμους που τους θεωρώ χρήσιμους για κάποιον που θέλει να βάλει τα "χέρια του" αρκετά βαθιά στο project. Σε αρκετές χώρες του εξωτερικού η δράση αυτή υλοποιείται με μεγάλη ένταση και πάθος εδώ και αρκετά χρόνια. Ο όρος που χρησιμοποιούν είναι "Project-Based Learning" ή συντομογραφικά PBL.
Το αρχείο λοιπόν που έφτιαξα βρίσκεται στη διεύθυνση:

http://goo.gl/5txgb

Θα παρακαλούσα πολύ, όποιος αποφασίσει να συνδράμει στον εμπλουτισμό του αρχείου αυτού να ρίχνει μια ματιά πρώτα αν το αρχείο ή ο υπερ-σύνδεσμος που θέλει να καταχωρίσει υπάρχει ήδη. Επίσης θα παρακαλούσα να σέβεται την ήδη υπάρχουσα μορφοποίηση του κειμένου. Ακολουθεί τι λέγεται τώρα στο twitter με θέμα "Project Based Learning"

Παρουσιάσεις και λάθη ....

2010-11-26T18:06:00.000+02:00

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε χρειαστεί να φτιάξουμε μία παρουσίαση powerpoint για τους μαθητές μας κάποια στιγμή ώστε να τους παρουσιάσουμε ένα θέμα στο μάθημα που διδάσκουμε. Επίσης πολλές φορές έχουμε ζητήσει από τους μαθητές μας να φτιάξουν "ένα powerpoint" ώστε να παρουσιάσουν μία εργασία. Και για να μην παρεξηγηθώ, το powerpoint είναι πολύ διαδεδομένο εργαλείο δημιουργίας παρουσιάσεων, αλλά υπάρχουν και άλλα προγράμματα και online υπηρεσίες με τη βοήθεια των οποίων μπορούμε να φτιάξουμε όμορφες παρουσιάσεις. Με όποιο εργαλείο όμως και αν τις φτιάξουμε τις παρουσιάσεις αυτές, πρέπει να ακολουθούμε κάποιους κανόνες ώστε μην κουράζουν τον ακροατή και χάνει το ειρμό και γρήγορα το ενδιαφέρον του. Παρακολουθήστε λοιπόν την επόμενη παρουσίαση και δε θα χάσετε. Είναι γραμμένη σε απλά αγγλικά και πράγματι διδάσκει τι πρέπει να αποφεύγουμε.
ΚΑΛΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ...

YOU SUCK AT POWERPOINT!

View more presentations from @JESSEDEE.

Blogger Template Designer

2010-08-30T11:23:00.005+03:00

Καινούριο κοσκινάκι και χαράς ευαγγέλια για τους έχοντες blog στον blogger. Μπορείς να διαμορφώσεις τη μορφή του blog χωρίς να χρησιμοποιείς απαραίτητα τον CSS editor κάνοντας μερικές πολύ απλές επιλογές. Για όσους ενδιαφέρονται για αλλαγές στη μορφή των blog τους τα πράγματα πλέον γίνονται παιχνιδάκι.

Kαλή και δημιουργική ανανέωση...

Blogger Template Designer - Blogger Help

PLN - Δίκτυο Προσωπικής Μάθησης (ενημερωμένο)

2010-01-05T03:49:00.005+02:00

Και να που η ορολογία αρχίζει να μπαίνει σιγά - σιγά και στο πετσί μας. PLN - Personal Learning Network, ένα δίκτυο προσωπικό από το οποίο παίρνεις ιδέες, κινητοποιείσαι, διαβάζεις και μαθαίνεις και ίσως συνεργάζεσαι με κοινό σκοπό. ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΟΛΟΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ.

Πως όμως θα στήσουμε ένα τέτοιο δίκτυο;
Ευτυχώς ούτε καλώδια χρειαζεται να απλώσουμε αλλά ούτε και να σετάρουμε κάποιο wi-fi ρούτερ. Πρώτα πρέπει να μάθουμε τι είναι ένα τέτοιο δίκτυο. Για αρχή, ένα καλό άρθρο είναι αυτό από την elleanel. Επίσης άλλο ένα όμορφο άρθρο είναι και αυτό εδώ (στα αγγλικά). Επίσης πολύ ενδιαφέρον άρθρο θα βρείτε και εδώ (στα αγγλικά) Τέλος, πολλές πληροφορίες για το τι είναι το PLN θα βρείτε εδώ.

Να πως την αλήθεια δε χρειάστηκε ποτέ να σκεφτώ ότι χρειάζομαι ένα τέτοιο δίκτυο διότι η ανάγκη να αλληλεπιδράσω, να μοιραστώ ιδέες και να μάθω από τους άλλους με έκαμε να το στήσω πριν ακόμη το σκεφτώ. Και κάποια στιγμή πιάνω τον ευατό μου να συμμετέχει στο twitter, να αλληλεπιδρά στα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης, να καταχωρεί bookmarks για διαμοιρασμό ιδεών και να αποθηκεύει τα feeds από τα εκπαιδευτικά blogs σαν κουφέτα. Νάτο λοιπόν το PLN μου. Είναι εδώ και το έστησα σιγά σιγά. Το διαμορφώνω ανάλογα με τις ανάγκες μου και είμαι πολύ χαρούμενος. Τι κάνω εγώ λοιπόν;

1) Twitter (το 1o και σημαντικότερο βοήθημα για τη δημιουργία ενός τέτοιου PLN). Μπορείτε να με συναντήσετε εδώ . Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσοι άνθρωποι είναι έτοιμοι να εκπέμψουν αυτό που θεωρούν σημαντικό (που είναι σίγουρο ότι θα είναι και για σας αφού ακολουθείτε ανθρώπους με τα ίδια περίπου ενδιαφέροντα).

2) Google Reader (πολύ σημαντικό εργαλείο για να μαθαίνεις πότε δημοσίευσε ο καθένας που ακολουθείς το άρθρο του). Με έχει βοηθήσει να μειώσω σημαντικά το χρόνο περιήγησής μου σε blogs που με ενδιαφέρουν. Να σημειώσω ότι πολύ σημαντικό είναι να σχολιάζουμε στα blogs και να συμμετέχουμε στη συζήτηση που ανοίγεται με κάθε ενδιαφέρον άρθρο που διαβάζουμε.

3) Diigo (πολύ χρήσιμη μηχανή ανταλλαγής bookmarks και όχι μόνο). Μπορείτε να εγγραφείτε στη λίστα μου των συναδέλφων εκπαιδευτικών πατώντας εδώ. Φυσικά μπορείτε να δημιουργήσετε και τις δικές σας λίστες.

4) Μερικά από τα κοινωνικά δίκτυα στα οποία συμμετέχω και μαθαίνω (Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες, Υλικό Φυσικής - Χημείας, e-frontistirio, Μαθαίνοντας Φυσική στο 8ο, και τα ξένα: classroom20, Moodlers Online. Η συμμετοχή σε project και συζητήσεις σίγουρα αναβαθμίζει τις εμπειρίες και τις γνώσεις μας, ενώ πολλά από αυτά που γνωρίζουμε διαχέονται και σε άλλα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας.

5) Delicious (άλλο ένα εργαλείο ανταλλαγής και διαμοιρασμού bookmarks).

Όλα αυτά μεταβάλλονται και δημιουργούν ένα περιβάλλον ανεκτίμητης πληροφορίας προσβάσιμης κάθε στιγμή από οποιονδήποτε υπολογιστή. Ένα τέτοιο δίκτυο είναι ανάγκη που ξεπηδά πρώτα - πρώτα από τη διάθεση να γίνουμε καλύτεροι αλλά και από το γεγονός ότι σε ένα περιβάλλον που οι αλλαγές γίνονται τρομερά γρήγορα χρειάζεται οργάνωση των πληροφοριών αλλά και εμπλοκή σε περιβάλλοντα εμπειρίας - ΟΤΙ ΔΗΛΑΔΗ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΑΣ.

Oι μαθητές μας στην ψηφιακή εποχή

2010-01-02T12:07:00.002+02:00

Σκέψεις που πρέπει να αφυπνίσουν, να δώσουν τροφή για μία άλλη νοοτροπία που ίσως να συγκρούεται με τη δική μας αλλά που σίγουρα είναι παρόν και μέλλον. Λιγάκι - λιγάκι κάθε φορά αλλάζει ο κόσμος μας.
ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ σε όλους

100 καλύτερα εργαλεία web2.0

2009-12-20T11:53:00.001+02:00

Ψαχνόμαστε πολλές φορές να βρούμε ένα εργαλείο που μας κάνει, που φτιάχνει εύκολα αυτό που θέλουμε, που η χρήση του ενισχύει τη συνεργασία με άλλους συναδέλφους και την αποδοτικότητά μας στον τομέα της εργασίας μας. Εδώ λοιπόν είναι μαζεμένα τα 100 καλύτερα εργαλεία που υπήρξαν στο διαδίκτυο για το 2009. Τη γνώμη τους συνείσφεραν 278 ειδικοί (learning professionals) όπου διαμόρφωσαν και τη λίστα αυτή. Φυσικά δεν υπάρχει λόγος να χρησιμοποιήσουμε όλα αυτά τα εργαλεία, αλλά ας γνωρίζουμε ότι υπάρχουν και ας ξεφυλλίσουμε σιγά - σιγά τις δυνατότητές τους. Στην παρακάτω παρουσίαση θα δείτε και τη θέση που κατείχαν τα εργαλεία αυτά τις χρονιές 2007 και 2008 (εφόσον υπήρχαν τις χρονιές αυτές). Θα δείτε επίσης αν χρειάζεται να πληρώσετε για να τα χρησιμοποιήσετε ή όχι καθώς και μία σύντομη περιγραφή για το τι εργασία μπορεί να κάνει το καθένα.

Top 100 Tools for Learning 2009

View more documents from Jane Hart.

Creating a Podcast with Blogger

2009-12-18T16:55:00.003+02:00

Eπειδή προετοιμάζομαι για το πρώτο μου podcast ψάχνω να βρω που θα αναρτήσω τα νέα (όχι ότι το έφτιαξα ακόμη, αλλά έχω ξεκινήσει). Μία καλή και εύκολη περίπτωση είναι εδώ, στο blogger, αφού όμως πρώτα ανεβάσουμε το αρχείο .mp3 σε ένα server που δέχεται τέτοια αρχεία. Yπάρχει πρόταση και γι’ αυτό στο video που μπορείτε να δείτε παρακάτω. Εμένα μου έχει μπει για τα καλά το μικρόβιο του podcast η οποία θεωρώ ότι είναι μία θαυμάσια εκπαιδευτική ιδέα, υλοποιήσημη εύκολα και γρήγορα.

Intute – Μαζεμένη, έγκυρη γνώση

2009-10-09T20:04:00.001+03:00

Intute is a free online service that helps you to find the best web resources for your studies and research. With millions of resources available on the Internet, it can be difficult to find useful material. Our subject specialists review and evaluate thousands of resources to help you choose the key websites in your subject….

Τριγυρνώντας στο αχανές διαδίκτυο ανακάλυψα μία ενδιαφέρουσα σελίδα που είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας μερικών πανεπιστημίων της Αγγλίας. Η ιδέα είναι να μαζευτούν με συγκεκριμένα κριτήρια τα καλύτερα σημεία του internet όπου ο ενδιαφερόμενος θα μπορούσε να αντλήσει έγκυρη γνώση για έρευνα και μελέτη. Η θεματολογία ποικίλει ικανοποιώντας πολλά γούστα. Το όνομα αυτής της προσπάθειας λέγεται Intute και μπορείτε να τη βρείτε εδώ. Η ιστοσελίδα είναι στα αγγλικά (*).

(*)Να ένα πεδίο “πράσινης” εκπαίδευσης που πρέπει και μπορεί να υιοθετήσει η νέα μας κυβέρνηση. Ο εξελληνισμός τέτοιων site θα δώσει νέα ποιότητα στο ελληνικό εκπαιδευτικό web. Το ίδιο μπορούν να κάνουν οι ακαδημαϊκοί μας άρχοντες δίνοντάς μας έγκυρη πληροφόρηση. Ποτέ δεν είναι αργά, αν και έχουμε καθυστερήσαμε λιγάκι!!!

H1N1...προφυλάσσομαι με απλά μέσα

2009-09-05T12:28:00.008+03:00

Το υπουργείο Παιδείας εξέδωσε μία εγκύκλιο για τη νέα γρίπη (έχει πάει ήδη στα σχολεία) και τα απαιτούμενα μέτρα που πρέπει να παρθούν. Μπορείτε να τη βρείτε εδώ. Επίσης εξέδωσε μία ειδική εγκύκλιο που αναφέρεται ειδικότερα στους εκπαιδευτικούς. Μπορείτε να τη βρείτε εδώ.
Το 1ο Λύκειο ζωγράφου ανέπτυξε μία παρουσίαση ppt με βάση την εγκύκλιο του υπουργείου παιδείας. Μπορείτε να την κατεβάσετε από εδώ. (Μπράβο στους συναδέλφους του 1ου Λυκείου Ζωγράφου).

Tέλος, χωρίς να έχω πειστεί για την ανάγκη των εμβολιασμών, το υπουργείο υγείας της Αμερικής έκανε ένα διαγωνισμό για το καλύτερο video με θέμα την προστασία από τον ιο Η1Ν1. Τα 10 καλύτερα video παρουσιάζονται στη σελίδα αυτή. Μπορείτε και να ψηφίσετε για το καλύτερο video. Mερικά είναι πολύ ευφάνταστα και μπορούν να παρουσιαστούν στην τάξη.
Δείτε ένα από αυτά:

Kαλή χρονιά...

2009-09-02T12:04:00.002+03:00

Και να που τα ψέματα τελειώσαν και ήρθε ο Σεπτέμβρης, ο τρύγος στο αμπελάκι μου που πολύ αναμένω και το σχολειό που ξεκινά πολύβουο όπως πάντα. Ας κάνω λοιπόν μία ανασκόπηση της περσινής χρονιάς και μία στοχοθέτηση για την επόμενη, αυτή που έρχεται γοργά...

Η περσινή χρονιά σημαδεύτηκε για μένα από την έκδοση του βιβλίου μου για τη Γ' Λυκείου. H κούραση ομολογώ μεγάλη, αλλά το αποτέλεσμα κατέληξε σε προσωπική ικανοποίηση. Ήταν, είναι και θα είναι πάντα σκοπός μου να βοηθώ το μαχόμενο συνάδελφο με όποιον τρόπο μπορώ. Ελπίζω το λιθαράκι μου να το έβαλα από αυτή τη μεριά.

Για πρώτη φορα πέρισυ λειτούργησα την εκπαιδευτική πλατφόρμα moodle και τη χρησιμοποίησα πιλοτικά στην Α' Λυκείου με πολύ καλά αποτελέσματα. Το moodle είναι μία εκπαιδευτική πλατφόρμα που είναι προσανατολισμένη στην αλληλεπίδραση του μαθητή με τον καθηγητή, αλλά και με τους υπόλοιπους συμμαθητές του. Όπως το έχει χαρακτηρίσει κάποιος... είναι ένα υποβρύχιο με εκατοντάδες μοχλούς που άμα τους μάθεις η κατάδυση στα βάθη της απόδοσης και της ποιότητας του εκπαιδευτικού έργου είναι μαγική.

Ταυτόχρονα δημιουργήσαμε με το συνάδελφο φυσικό Βαγγέλη Κολτσάκη το κοινωνικό δίκτυο "Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες" (http://scienceteachersnet.ning.com). Η ανταπόκριση των συναδέλφων μεγάλη. Φάνηκε η ανάγκη που έχει το ελληνικό σχολείο για επαφή, αλληλεπίδραση, συζήτηση. Φάνηκε ότι η πολιτεία έχει χρέος να κάνει πολλά περισσότερα για να βοηθήσει το συνάδελφο που θέλει να αγωνιστεί για το καλύτερο. Προχωράμε λοιπόν όλοι μαζί να αυξήσουμε τη συμμετοχή, να δώσουμε ένα χεράκι, λέγοντας τις απόψεις μας για αυτό που αγαπάμε...να διδάσκουμε φυσικές επιστήμες. Δεν είναι απαραίτητο να γράφουμε κατεβατά ολόκληρα. Αρκούν λίγες γραμμές, η άποψή μας είναι σεβαστή από όλους. Με την πρώτη ευκαιρία πατήστε το κουμπί για να γράψετε. Είναι κρυμμένη πολύ γνώση μέσα μας.
Ένα πράγμα που μου αρέσει σε αυτό το δίκτυο είναι ότι έχουμε κατακτήσει ένα υψηλότατο επίπεδο συζητήσεων και ευγένειας. Η διαφωνία είναι ευκαιρία αλλαγής στάσης και το αποτέλεσμα είναι η διάχυση της γνώσης που τόσο έχουμε ανάγκη.
Στην περσινή χρονιά εμφανίστηκαν και δύο άλλα σημαντικά κοινωνικά δίκτυα. Το ένα είναι του εξαίρετου συναδέλφου φυσικού από τα Γιάννενα Στέργιου Ναστόπουλου και το άλλο είναι η μετεξέλιξη ενός πολύ πετυχημένου blog φυσικής και χημείας του άξιου συναδέλφου Διονύση Μάργαρη. Και τα δύο αξίζει να τους δώσουμε ένα χεράκι να πάνε ακόμη πιο ψηλά.

Η επόμενη σχολική χρονιά μπαίνει λοιπόν με πολύ κέφι από τους... δικτυωμένους συναδέλφους. Οι στόχοι για άλλη μια φορά πολλαπλοί που δείχνουν ένα φορτίο δύσκολο αλλά συνάμα ευγενικό, με θέλγητρα την αύξηση της ποιότητας της εργασίας μας και της ικανοποίησης της προσφοράς μας στο κοινωνικό καλό.
Ξεκίνησε η συγγραφή του 2ου τεύχους της Γ' Λυκείου κατεύθυνσης (Στερεό σώμα - Κρούσεις) με χρονικό ορίζοντα το Μάη του 2010. Το έργο δύσκολο, αλλά είμαι σίγουρος ότι θα φτάσω σε αίσιο τέλος. Το καλοκαίρι με "εκπαίδευσα" στο moodle. Τώρα ξέρω πολλά και θα είμαι ακόμη καλύτερος και αποδοτικότερος. Προπάντων όμως θα είμαι γρήγορος διότι γνωρίζω τον τρόπο λειτουργίας του. Φυσικά υπάρχουν πολλά - πολλά ακόμη να ανακαλύψω, αλλά όλα μαζί δεν γίνονται. Ας έχουμε κάτι και την επόμενη χρονιά να κάνουμε. Τέλος, το δίκτυό μας "Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες" (http://scienceteachersnet.ning.com) και τα μάτια μας. Να το διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού, να το πάμε πιο ψηλά, να το εντάξουμε στη συνείδηση του συναδέλφου που αγαπά αυτό που κάνει.

Η ανάγκη του προγραμματισμού της διδασκαλίας μας και ταυτόχρονα της προετοιμασίας μας για την είσοδό μας στην τάξη είναι παραπάνω από επιτακτική. Γνωρίζουμε όλοι ότι χωρίς καλό προγραμματισμό και προετοιμασία πολλά πράγματα δεν πηγαίνουν όπως θα θέλαμε και δεν πετυχαίνουμε τους στόχους μας.Η επιτυχία των στόχων μας δίνει εκείνη την γλυκιά ικανοποίηση που έχουμε όταν βλέπουμε ένα πρώην μαθητή μας να διαπρέπει στον τομέα της εργασίας του, αλλά τη δίνει άμεσα, όταν είμαστε μέσα στην τάξη.
Για την αξία του προγραμματισμού της διδασκαλίας μας μπορείτε να δείτε μία ενδιαφέρουσα συζήτηση εδώ, στην ιστοσελίδα του σχολικού συμβούλου Ιωάννη Βλάχου. Από την ίδια ιστοσελίδα μπορείτε να κατεβάσετε ένα φύλλο Α4 πατώντας εδώ που είναι το ημερολόγιο της νέας χρονιάς.

Επίσης, για τη διευκόλυνση των συναδέλφων έφτιαξα ένα αρχείο word με κάποιον στοιχειώδη προγραμματισμό διδασκαλίας για τη φυσική στο Λύκειο όλης της χρονιάς. Αυτός ο προγραμματισμός μπορεί να αλλάξει με βάση τις δυνατότητες αλλά και τους περιορισμούς που βρίσκει μπροστά του κάθε συνάδελφος. Είναι ανοικτό για επεξεργασία και μπορείτε να το κατεβάσετε, να το δείτε ή να το εκτυπώσετε από εδώ. Να σημειώσω ότι έχω και μία στήλη που μπορεί κάποιος συνάδελφος να γράφει κατά τη διάρκεια της χρονιάς την εξέλιξη της διδασκαλίας του, ώστε να μπορεί να συνειδητοποιεί αν πηγαίνει γρήγορα ή αργά. Ελπίζω να βοηθήσει...

ΚΑΛΗ ΜΑΣ ΧΡΟΝΙΑ

Φθίνουσα ταλάντωση ... μία δύσκολη κίνηση

2009-08-30T19:44:00.009+03:00

Το καλοκαίρι έγινε μία μεγάλη συζήτηση στο ελληνικό δίκτυο των φυσικών επιστημών (www.scienceteachersnet.ning.com) για τη φθίνουσα ταλάντωση και τις ανακρίβειες του σχολικού βιβλίου αλλά και σημαντικών πανεπιστημιακών βιβλίων πάνω στο θέμα αυτό.

Η ανάδειξη των προβλημάτων της φθίνουσας ταλάντωσης έγινε πρωτίστως από τον εξαίρετο συνάδελφο Θρασύβουλο Μαχαίρα μέσα από μία εξαιρετική και ολοκληρωμένη ανάλυση του μονοδιάστατου αρμονικού ταλαντωτή με απόσβεση της μορφής F = - bυ. Η ανάλυση αυτή, την οποία κυκλοφόρησε το γενικό λύκειο Αγριάς Μαγνησίας και αποτελεί τμήμα του υπό έκδοση βιβλίου του κου Μαχαίρα με τον τίτλο "Λάθη κατά τη διδασκαλία της Φυσικής κατεύθυνσης Γ' Λυκείου", έγινε γνωστή στο διαδίκτυο μέσα από τις επιλογές αποσπασμάτων που έκανε, επεξεργάστηκε και ανάρτησε ο συνάδελφος Θοδωρής Παπασγουρίδης, στο blog του εξαίρετου συναδέλφου Διονύση Μάργαρη. Τις κυριότερες από αυτές μπορείτε να βρείτε εδώ και εδώ ή στο blog του Μάργαρη (βλέπε πιο πάνω link). Στη συνέχεια και άλλοι άξιοι συνάδελφοι συνέβαλαν στις οριοθετήσεις του προβλήματος που υπάρχει στη διδασκαλία των φθίνουσων ταλαντώσεων με αποτέλεσμα να αναδειχθεί για μία ακόμη φορά το πόσο σημαντική είναι η διαδικασία της συζήτησης μέσα από την ύπαρξη ενός κοινού τόπου επικοινωνίας.

Στο αρχείο pdf που ακολουθεί:

παρουσιάζω τη θεωρία της φθίνουσας ταλάντωσης ασθενούς απόσβεσης (Λ<ω_ο) μέσα από τις διαφορικές εξισώσεις, θεωρώντας ως αρχικές συνθήκες, για t = 0, x(0) = + d και υ(0) = 0. Η γνώμη μου είναι ότι όταν γίνεται ακριβής μελέτη της φθίνουσας ταλάντωσης, όπως στην εξαιρετική ανάλυση του κου Μαχαίρα, η έννοια του πλάτους αποκτά αυθαίρετη υπόσταση, μιας και η έννοια αυτή εμφανίστηκε σε μία κίνηση εντελώς διαφορετική (την αατ). Είναι το ίδιο πράγμα με το να ορίζουμε για ένα μη περιοδικό φαινόμενο τη στιγμιαία συχνότητα. Το φυσικό της νόημα είναι μετέωρο και χρειάζεται συζήτηση για το τι εκφράζει, αλλά κυρίως είναι περιττό μέγεθος για τη μελέτη της μετέπειτα κίνησης.

Στην περίπτωση που Λ <<ω_ο και επιπλέον Λ πολύ μικρό η φθίνουσα ταλάντωση πλησιάζει αρκετά την αμείωτη οπότε είναι διδακτικά χρήσιμο να χρησιμοποιήσουμε όρους από την αμείωτη ταλάντωση. Ο τύπος Ε = 1/2DA² δανεισμένος από την αατ και χρησιμοποιώντας την προσέγγιση Λ <<ω_ο οδηγεί στη γραφή του πλάτους με τη μορφή Α = Α_οe^-^Λt. Στη συνέχεια του αρχείου ακολουθεί μία διδακτική προσέγγιση ώστε να φτάσουμε στα συμπεράσματα του σχολικού βιβλίου, τα οποία ως γνωστόν δίνονται χωρίς πολλές - πολλές επεξηγήσεις.

Πατήστε εδώ(*) για να δείτε, να κατεβάσετε ή να εκτυπώσετε το αρχείο. Ελπίζω να φανεί χρήσιμο στους συναδέλφους.

(*) Μία μικρή αλλαγή στο αρχείο (31/8/2009): Θεώρησα καλό και προπάντων δίκαιο και σωστό να περιλάβω στον επίλογο του αρχείου τις ευχαριστίες μου προς την ψυχή της προσπάθειας για την κατανόηση της φθίνουσας ταλάντωσης, κο Θρασύβουλο Μαχαίρα καθώς και την αναφορά στην πηγή του δικτύου που έφερε κοντά μας τις απόψεις του κου Μαχαίρα, το blog του Διονύση Μάργαρη.

Κάλεσμα για γνωριμία...

2009-06-07T15:15:00.003+03:00

Αγαπητοί φίλοι, με την ευκαιρία της έκδοσης του ανανεωμένου βιβλίου μου για τη Φυσική Γ' Λυκείου κατεύθυνσης (Α τεύχος), σας καλώ να συναντηθούμε στο βιβλιοπωλείο των εκδόσεων Σαββάλα στην Αθήνα ( Σόλωνος και Ζωοδόχου Πηγής 18) τις ημερομηνίες Σάββατο 13/6 και Σάββατο 20/6 και ώρες 11.00 έως 13.30 για να ανταλλάξουμε απόψεις πίνοντας το καφεδάκι μας, αλλά και για να συζητήσουμε τους τρόπους διδασκαλίας κάνοντας χρήση του βοηθήματος αυτού. Θα χαρώ επίσης να προσφέρω τιμητικά στους συναδέλφους που θα παρεβρεθούν ένα αντίτυπο της έκδοσης.

Με εκτίμηση
Γ. Παναγιωτακόπουλος

Θέματα εξετάσεων και άλλα χαριτωμένα...

2009-05-30T19:45:00.018+03:00

Παρακολουθώ αυτές τις μέρες μία μεγάλη συζήτηση που γίνεται στο blog του άξιου συναδέλφου και συνοδοιπόρου Διονύση Μάργαρη για τις ασάφειες των θεμάτων που μας προέκυψαν και τον τρόπο βαθμολόγησής τους. Οι εξαίρετοι συνάδελφοι που έχουν τοποθετηθεί γι' αυτό το θέμα έχουν στοχεύσει στην καρδιά του προβλήματος όπως επίσης είναι εξαιρετικά εύστοχος και ο τίτλος του άρθρου: "Τι διδάσκουμε στους μαθητές μας". Εγώ λοιπόν θα τον παράφραζα στο εξής ..."Τι θα έπρεπε να διδάσκουμε στους μαθητές μας με βάση τα θέματα των πανελληνίων εξετάσεων"!!! Εδώ τα εμπόδια είναι μεγάλα και οι ερμηνείες πολλές. Ας δούμε όμως κάποιες ασάφειες και κάποιες κακές διατυπώσεις, χωρίς να μπαίνουμε στη φιλοσοφία των θεμάτων.

Θέμα 1:

Κίτρινη κάρτα για την ερώτηση (2).

2. Σε μια απλή αρμονική ταλάντωση η απομάκρυνση και η επιτάχυνση την ίδια χρονική στιγμή
α. έχουν πάντα αντίθετο πρόσημο.
β. έχουν πάντα το ίδιο πρόσημο.
γ. θα έχουν το ίδιο ή αντίθετο πρόσημο ανάλογα με την αρχική φάση της απλής αρμονικής ταλάντωσης.
δ. μερικές φορές έχουν το ίδιο και άλλες φορές έχουν αντίθετο πρόσημο.

Πείτε μου αν το υποερώτημα γ. είχε κάποιο νόημα.

Θέμα 2:

Κίτρινη κάρτα για την ερώτηση (1).

Ο δίσκος του σχήματος κυλίεται χωρίς να ολισθαίνει σε οριζόντιο επίπεδο. Η ταχύτητα του κέντρου του Ο είναι υ_ο . Το σημείο Α βρίσκεται .... κλπ κλπ.

Η ταχύτητα όμως αδέρφια είναι διανυσματικό μέγεθος. Θα έπρεπε λοιπόν ή να είχε ένα βελάκι πάνω από το υο ή να έλεγε ... το μέτρο της ταχύτητας του κέντρου Ο ισούται με υο. Θα μου πεις πολύ ψιλά γράμματα.

Κίτρινη κάρτα για την ερώτηση (2).

Γιατί συμβολίζετε βρε παιδιά τη μέγιστη ταχύτητα υο και όχι υmax; Φαντάζομαι ότι κάποια μέλη της επιτροπής (όσοι εμπλέκονται ενεργά σε αυτά) διδάσκουν και στη Γ' Λυκείου και όχι μόνο στη Β' Λυκείου!! Επίσης, ο συμβολισμός που έχει το βιβλίο για το x, υ, α αναφέρεται στις αλγεβρικές τιμές. Τώρα τα x, υ, α γίνονται τα μέτρα των μεγεθών. Άσε που μου μοιάζει παγίδα το όλο ερώτημα με το (α) να μοιάζει πολύ στο σωστό.

Θέμα 3:

Ασάφεια στην ερώτηση (γ).
β. .........
γ. Τη διαφορά φάσης που παρουσιάζουν την ίδια χρονική στιγμή δύο σημεία του ελαστικού μέσου, τα οποία απέχουν μεταξύ τους απόσταση ίση με 1,5 m.

Τι σημαίνει ότι τα υλικά σημεία απέχουν μεταξύ τους απόσταση 1,5 m; Πότε απέχουν 1,5m, ποια χρονική στιγμή; Πάντοτε; Ας φανταστούμε δύο υλικά σημεία του ελαστικού μέσου να ταλαντώνονται. Είναι πιθανόν τα υλικά αυτά σημεία να απέχουν διαφορετική απόσταση κάθε χρονική στιγμή. Θα μου πεις και πάλι διυλίζεις τον κώνωπα!! Το ερώτημα εννοεί φυσικά την οριζόντια απόσταση (ή αλλιώς την απόσταση των θέσεων ισορροπίας). Και γιατί δεν το λέει; Και αν υπάρχει έστω και ένας μαθητής που ξόδεψε πολύτιμη ώρα για να κατανοήσει τι έλεγε; Θα μου πεις ποιος μαθητής θα το καταλάβει αυτό; Ελπίζω να μην υπάρχει κανένας που να μπήκε σε αυτή τη λογική (αν και δεν το πιστεύω).

Ασάφεια στην ερώτηση (δ)

Για τη χρονική στιγμή t₁= 11/8 s να βρείτε την εξίσωση που περιγράφει το στιγμιότυπο του κύματος, και στη συνέχεια να το σχεδιάσετε.

Πολυσυζητημένο θέμα. Ρίξτε μια ματιά εδώ και εδώ.

Θέμα 4:

Κίτρινη κάρτα στην εκφώνηση:

Θα έπρεπε να γίνεται αναφορά στο ότι τα νήματα δεν ολισθαίνουν στις τροχαλίες.

Κίτρινη κάρτα στο ερώτημα δ.

Η μετατόπιση είναι διάνυσμα. Ζητούσε το διάνυσμα της μετατόπισης ή το μέτρο της;

Kαινούριο Βιβλίο για τη Φυσική της Γ' Λυκείου Κατεύθυνσης

2009-05-28T20:09:00.010+03:00

Να λοιπόν η αιτία που χάθηκα όλους αυτούς τους μήνες. Σε λίγες μέρες (πριν τις ευρωεκλογές) κυκλοφορεί η επανέκδοση του 1ου τεύχους της Φυσικής της Γ' Λυκείου κατεύθυνσης πλήρως ανανεωμένη και επαυξημένη.

Η ανανέωση αγγίζει το 80% με νέες ερωτήσεις κλειστού και ανοικτού τύπου, ασκήσεις και προβλήματα. Η θεωρία είναι όλη μαζεμένη στην αρχή κάθε κεφαλαίου και είναι γραμμένη με τη μορφή ερώτησης - απάντησης, όπως και στα βιβλία μου της Α' Λυκείου. Στη συνέχεια αναπτύσσονται ανά ενότητα οι ερωτήσεις, οι ασκήσεις και τα προβλήματα. Για παράδειγμα, στην ενότητα συμβολή μηχανικών κυμάτων ξεκινούν οι ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και σωστού λάθους, ακολουθούν οι ερωτήσεις ανοικτού τύπου, κατόπιν αναπτύσσονται τα λυμένα προβλήματα και καταλήγει στις ασκήσεις και τα προβλήματα προς λύση.
Στο νέο βιβλίο προστέθηκαν πολλές ασκήσεις ανά ενότητα, ώστε οι μαθητές να εμπεδώνουν πρώτα τις βασικές έννοιες. Τα προβλήματα που ακολουθούν είναι ανανεωμένα και επαυξημένα, πάντοτε ξεκινώντας από τα πιο εύκολα και καταλήγοντας στα πιο δύσκολα.

Εύχομαι αυτή η εκδοτική προσπάθεια να βοηθήσει τους πολλούς συναδέλφους που μας στηρίζουν με την προτίμησή τους όλα αυτά τα χρόνια. Είναι τιμή μου που προτιμούν να χρησιμοποιούν τα βιβλία μου και τους ευχαριστώ γι' αυτό. Ελπίζω και το βιβλίο αυτό να βρει την αποδοχή που είχαν και τα υπόλοιπα.

Γιώργος Παναγιωτακόπουλος

Υ.Γ. Το 2ο τεύχος της Φυσικής Γ' Λυκείου κατεύθυνσης δε θα ανανεωθεί φέτος (σχολική χρονιά 2009 - 2010), αλλά του χρόνου, για τη σχολική χρονιά 2011-2012 και θα ακολουθήσει την ίδια φιλοσοφία ανανέωσης όπως και στο 1ο τεύχος που θα εκδοθεί σε λίγες μέρες.

Η ιστορία του internet

2009-01-10T11:42:00.001+02:00

To χρησιμοποιούμε που το χρησιμοποιούμε αυτό το υπέροχο εργαλείο που λέγεται διαδίκτυο, να μην ξέρουμε πως έφτασε μέχρι εδώ; Μία πολύ καλή παρουσίαση στα αγγλικά για να μάθουν οι μαθητές μας πως φτάσαμε σε αυτό το εκπληκτικό εργαλείο εκπαίδευσης και αλληλεπίδρασης.

History of the Internet from PICOL on Vimeo.

Director & Animator – Melih Bilgil
Voice over – Steve Taylor
Music – Telekaster
Translation – Karla Vesenmayer
Scientific Managment – Prof. Philipp Pape
Thanks to – Barbara Bittmann, Johannes Schatz

Αρχική Φάση και τρέχoν κύμα...

2008-12-27T23:55:00.028+02:00

Με ερέθισμα τη συζήτηση που έχει αναπτυχθεί στο ιστολόγιο του εκλεκτού συναδέλφου Διονύση Μάργαρη ας ξεκινήσουμε να ξεκαθαρίσουμε λίγο τα πράγματα για το τι συμβαίνει με την αρχική φάση π rad (και γενικότερα με την αρχική φάση στο κύμα).

Η βασική αρχή που πρέπει όλοι να κατανοούμε όταν συζητάμε για την αρχική φάση στο κύμα, είναι ότι όλα τα υλικά σημεία του ελαστικού μέσου ηρεμούν στη θέση ισορροπίας τους (y = 0) πριν φτάσει σε αυτά το κύμα και όταν τελικά φτάσει το κύμα σε κάποιο υλικό σημείο, τότε το σημείο αυτό είτε θα κινηθεί προς τα πάνω με +υ _max (η συντριπτική πλειοψηφία των κυμάτων που μελετάμε), είτε θα κινηθεί προς τα κάτω με -υ _max.

Αν τα υλικά σημεία ξεκινούν να κινούνται προς τα πάνω όταν φτάνει σε αυτά το κύμα, τότε το μπροστινό μέρος του στιγμιότυπου θα έχει τη μορφή όρους (σχήμα 1), ενώ όταν τα υλικά σημεία ξεκινούν να κινούνται προς τα κάτω, τότε το μπροστινό μέρος του στιγμιότυπου θα έχει τη μορφή κοιλάδας (σχήμα 2). Με βάση τα παραπάνω δεν είναι δυνατόν ποτέ το στιγμιότυπο ενός κύματος να είναι στιγμιότυπο "κόμπρα" (σχήμα 3), αφού κάθε υλικό σημείο όταν ξεκινά να ταλαντώνεται, ξεκινά από τη θέση ισορροπίας του (y = 0).

Τι σημαίνει όμως αρχική φάση για ένα κύμα;

(ανανεωμένο για πιο γενική αντιμετώπιση)

Πρέπει να ξεχωρίσουμε την αρχική φάση ενός υλικού σημείου του ελαστικού μέσου από την αρχική φάση του κύματος. Η αρχική φάση του κύματος εμφανίζεται στην εξίσωση του κύματος ως ένας πρόσθετος όρος και άλλοτε έχει θετικό πρόσημο, ενώ άλλοτε έχει αρνητικό πρόσημο (το νόημα του θετικού και αρνητικού προσήμου φαίνεται στην επόμενη ανάλυση). Η αρχική φάση του κύματος αναφέρεται στο τι συμβαίνει τη χρονική στιγμή t = 0 με το κύμα, ως προς το αν έχει φτάσει ή όχι στο σημείο Ο(x = 0), ανεξάρτητα από το αν το κύμα εξαναγκάζει τα υλικά να κινούνται προς τα πάνω ή προς τα κάτω όταν ξεκινάνε. (εξαίρεση αποτελεί η αρχική φάση π rad που μπορεί να έχει διπλό νόημα). Το σημείο Ο(x = 0) είναι από τη φύση του ένα προνομιακό σημείο μιας και ορίζει την αρχή του άξονα που χρησιμοποιούμε. Χωρίς αυτό δεν θα μπορούσαμε να γράψουμε εξίσωση κύματος. Στην επόμενη εξίσωση φαίνεται η γενική μορφή της εξίσωσης ενός κύματος που έχει αρχική φάση (το 2π rad το έχω βάλει "μέσα" στην εξίσωση για να δείξω την αρχική φάση του κύματος).

Για την εύρεση της αρχικής φάσης του κύματος πρέπει να γνωρίζουμε τη χρονική εξίσωση ταλάντωσης ενός υλικού σημείου του ελαστικού μέσου (όχι απαραίτητα του Ο(x = 0)). Αυτή η εξίσωση θα θεωρείται από εμάς ως εξίσωση αναφοράς. Πολλές φορές χρησιμοποιούμε ως εξίσωση αναφοράς την εξίσωση ταλάντωσης του υλικού σημείου που τη χρονική στιγμή t = 0 ξεκινά να ταλαντώνεται. Αν το σημείο αυτό (πχ Ζ) ξεκινά να ταλαντώνεται τη χρονική στιγμή t = 0 με φορά προς τα πάνω, τότε η εξίσωση ταλάντωσής του είναι y_Ζ =Αημωt, ενώ αν τη χρονική στιγμή t = 0 ξεκινά να ταλαντώνεται με φορά προς τα κάτω, τότε η εξίσωση ταλάντωσής του είναι η y_Ζ =Αημ(ωt + π). Να σημειώσουμε ότι δε μας ενδιαφέρει που βρίσκεται η πηγή του κύματος.

Πως ξεχωρίζουμε αν ένα κύμα έχει αρχική φάση;

Αρχική φάση θα έχει ένα κύμα αν τη χρονική στιγμή t = 0:

Το κύμα έχει διαδοθεί πέρα από το σημείο Ο(x = 0).
(1η περίπτωση)
Το κύμα δεν έχει φτάσει ακόμα στο σημείο Ο(x = 0).
(2η περίπτωση)
Το κύμα μόλις έχει φτάσει στο σημείο Ο(x = 0) (οπότε δεν έχει περάσει πέρα από αυτό) αλλά εξαναγκάζει το υλικό σημείο Ο(x = 0) να κινηθεί προς τα κάτω.
(3η περίπτωση)

Ας δούμε τις παραπάνω περιπτώσεις ξεχωριστά:

1η περίπτωση: Τη χρονική στιγμή t = 0 το κύμα έχει διαδοθεί πέρα από το σημείο Ο(x = 0).

Στο επόμενο σχήμα φαίνεται το στιγμιότυπο ενός κύματος που διαδίδεται προς τα δεξιά, τη χρονική στιγμή t = 0. Είναι φανερό ότι το κύμα τη χρονική στιγμή t = 0 έχει ήδη διαδοθεί πέρα από το σημείο Ο.

Αφού το σημείο Ζ ξεκινά να ταλαντώνεται τη χρονική στιγμή t = 0 με φορά προς τα πάνω, η εξίσωση ταλάντωσής του είναι η y_Z = Aημωt. Αυτή την εξίσωση θα χρησιμοποιήσω ως εξίσωση αναφοράς. Έτσι για το τυχαίο σημείο του ελαστικού μέσου που βρίσκεται στη θέση x του άξονα θα ισχύει η εξίσωση ταλάντωσης y = Aημ[(ωt) - Δφ], όπου Δφ η διαφορά φάσης του τυχαίου σημείου που βρίσκεται στη θέση x του άξονα και του σημείου Ζ.

Το (-) το βάζω διότι το σημείο Ζ ξεκίνησε να ταλαντώνεται πριν από το τυχαίο σημείο, οπότε η φάση του τυχαίου σημείου θα είναι μικρότερη από τη φάση του σημείου Ζ (ωt).
Το Δφ το υπολογίζω με το γνωστό τρόπο: Δφ = ωΔt (Δt = χρονική διάρκεια που χρειάζεται το κύμα για να πάει από το ένα σημείο στο άλλο).
Είναι Δφ = ωΔt = (2π/Τ) (x-x_Z)/υ ==>Δφ = 2π(x-x_Z)/λ.
Συνεπώς η εξίσωση ταλάντωσης του τυχαίου σημείου (εξίσωση του κύματος) γίνεται:

Ο όρος + 2πx_Z/λ είναι η αρχική φάση του κύματος και είναι θετικός αφού δείχνει ότι τη χρονική στιγμή t = 0 το κύμα έχει διαδοθεί πέρα από το σημείο Ο(x=0). Στην ίδια σχέση θα καταλήγαμε αν χρησιμοποιούσαμε ως εξίσωση αναφοράς την εξίσωση ταλάντωσης οποιουδήποτε σημείου του ελαστικού μέσου (που έχει ήδη ξεκινήσει την t = 0 να ταλαντώνεται).

Ας δοκιμάσουμε να χρησιμοποιήσουμε ως εξίσωση αναφοράς την εξίσωση ταλάντωσης του σημείου Ο(x = 0). Από το διάγραμμα φαίνεται ότι η εξίσωση ταλάντωσης του υλικού σημείου Ο(x = 0) είναι y_O = Aημ(ωt + 7π/2).
Για το τυχαίο σημείο x είναι
y = Aημ(ωt +7π/2 - Δφ) = Αημ(ωt + 7π/2 - 2πx/λ) ==>
y = Aημ(ωt - 2πx/λ + 7π/2).
Αν στον τύπο που προέκυψε από την ανάλυση με εξίσωση αναφοράς το σημείο Ζ, βάλετε όπου x_Z = 3λ/2 + λ/4 θα προκύψει το ίδιο αποτέλεσμα.

Ας δούμε και την περίπτωση, το κύμα να διαδίδεται προς τα δεξιά και τα υλικά σημεία του ελαστικού μέσου να ξεκινούν να ταλαντώνονται με φορά προς τα κάτω. Το αντίστοιχο στιγμιότυπο θα είναι αυτό που φαίνεται στο επόμενο σχήμα.

Αν θέλαμε να επαναλάβουμε την παραπάνω διαδικασία εύρεσης της αρχικής φάσης θεωρώντας και πάλι ως εξίσωση αναφοράς την εξίσωση ταλάντωσης του σημείου Ζ, θα γράφαμε: y_Z = Aημ(ωt+π) και για το τυχαίο σημείο που βρίσκεται στη θέση x του άξονα:
y = Aημ[(ωt + π) - Δφ]. Με τη βοήθεια του τύπου Δφ = 2π(x-x_Z)/λ θα καταλήγαμε στην εξίσωση του κύματος:

Η αρχική φάση του κύματος είναι τώρα ο όρος +(2πx_Z/λ + π) και πάλι θετικός αφού τη χρονική στιγμή t = 0 το κύμα έχει διαδοθεί πέρα από το σημείο Ο(x = 0).

2η περίπτωση: Τη χρονική στιγμή t = 0 το κύμα δεν έχει φτάσει στο σημείο Ο(x = 0).

Η εξίσωση αναφοράς θα είναι πάντοτε η εξίσωση ταλάντωσης ενός σημείου του μέσου που έχει ξεκινήσει να ταλαντώνεται τη χρονική στιγμή t = 0. Συνήθως μας βολεύει να χρησιμοποιούμε ως εξίσωση αναφοράς την εξίσωση ταλάντωσης του σημείου που ξεκινά να ταλαντώνεται τη χρονική στιγμή t = 0. Στο επόμενο σχήμα φαίνεται το στιγμιότυπο ενός κύματος που διαδίδεται προς τ' αριστερά τη χρονική στιγμή t = 0. To κύμα αυτό είναι φανερό ότι δεν έχει φτάσει στο σημείο Ο(x = 0) τη στιγμή t = 0.

Χρησιμοποιώ ως εξίσωση αναφοράς την εξίσωση ταλάντωσης του σηεμίου Ζ το οποίο τη χρονική στιγμή t = 0 ξεκινά να ταλαντώνεται. Η εξίσωση ταλάντωσης του σημείου αυτού είναι y_Z = Aημωt.
Για το τυχαίο σημείο x που έχω σημειώσει στο στιγμιότυπο, θα ισχύει
y = Aημ[(ωt) + Δφ], όπου Δφ η διαφορά φάσης του τυχαίου σημείου που βρίσκεται στη θέση x του άξονα και του σημείου Ζ. Το (+) το βάζω διότι το σημείο Ζ ξεκίνησε να ταλαντώνεται μετά από το τυχαίο σημείο, οπότε η φάση του τυχαίου σημείου θα είναι μεγαλύτερη από τη φάση του σημείου Ζ (ωt). Το Δφ το υπολογίζω με το γνωστό τρόπο:
Δφ = ωΔt (Δt = χρονική διάρκεια που χρειάζεται το κύμα για να πάει από το ένα σημείο στο άλλο). Είναι Δφ = ωΔt = (2π/Τ) (x-x_Z)/υ ==>
Δφ = 2π(x-x_Z)/λ. Συνεπώς η εξίσωση ταλάντωσης του τυχαίου σημείου (εξίσωση του κύματος) γίνεται:

Ο όρος - 2πx_Z/λ είναι η αρχική φάση του κύματος και είναι αρνητικός που μας δείχνει ότι τη χρονική στιγμή t = 0 το κύμα δεν έχει φτάσει στο σημείο Ο(x=0).

Παρατηρήστε ότι για κύμα που διαδίδεται προς τ' αριστερά το (+) μπροστά στον όρο 2πx/λ εμφανίζεται πάντοτε. Για κύμα που διαδίδεται προς τα δεξιά το (-) εμφανίζεται επίσης μπροστά στον όρο 2πx/λ.

3η περίπτωση: Τη χρονική στιγμή t = 0 το κύμα μόλις έχει φτάσει στο σημείο Ο(x = 0) και το εξαναγκάζει να κινηθεί με φορά προς τα κάτω. Η ίδια ανάλυση γίνεται και στην περίπτωση που η πηγή του κύματος είναι το σημείο Ο(x = 0) και ξεκινά να κινείται προς τα κάτω δημιουργώντας κύμα στο ελαστικό μέσο.

Στο επόμενο σχήμα φαίνεται το στιγμιότυπο ενός κύματος που διαδίδεται προς τα δεξιά και τη στιγμή t = 0 μόλις έχει φτάσει στο σημείο Ο(x = 0).

Αφού το σημείο Ο(x = 0) ξεκινά να ταλαντώνεται τη χρονική στιγμή t = 0, η εξίσωση ταλάντωσής του προσφέρεται για εξίσωση αναφοράς. Αφού το υλικό σηεμίο Ο(x = 0) ξεκινά τη στιγμή t = 0 να κινείται προς τα κάτω, η εξίσωση ταλάντωσής του είναι η y_Ο = Aημ(ωt+π).

Για το τυχαίο σημείο x που έχω σημειώσει στο στιγμιότυπο, θα ισχύει
y = Aημ[(ωt + π) - Δφ], όπου Δφ η διαφορά φάσης του τυχαίου σημείου που βρίσκεται στη θέση x του άξονα και του σημείου Ο. Το (-) το βάζω διότι το σημείο Ο ξεκίνησε να ταλαντώνεται πριν από το τυχαίο σημείο, οπότε η φάση του τυχαίου σημείου θα είναι μικρότερη από τη φάση του σημείου Ο (ωt+π). Το Δφ το υπολογίζω με το γνωστό τρόπο:
Δφ = ωΔt (Δt = χρονική διάρκεια που χρειάζεται το κύμα για να πάει από το ένα σημείο στο άλλο). Είναι Δφ = ωΔt = (2π/Τ) (x-x_Ο)/υ (Όμως x_Ο=0) ==>
Δφ = 2πx/λ. Συνεπώς η εξίσωση ταλάντωσης του τυχαίου σημείου (εξίσωση του κύματος) γίνεται:

Ας συνοψίσουμε όλα τα παραπάνω

1) Για να βρούμε τη αρχική φάση ενός κύματος μπορούμε να επιλέξουμε μία εξίσωση αναφοράς (συνήθως επιλέγουμε την εξίσωση ταλάντωσης που τη χρονική στιγμή t = 0 ξεκινά να ταλαντώνεται) και στη συνέχεια με τη βοήθεια της διαφοράς φάσης να βρούμε την εξίσωση ταλάντωσης ενός τυχαίου σημείου x. Αυτή θα είναι και η εξίσωση του κύματος.

Αν μας δίνουν την εξίσωση ταλάντωσης ενός συγκεκριμένου υλικού σημείου του ελαστικού μέσου (ή προκύπτει από τα συμφραζόμενα) χρησιμοποιούμε αυτή ως εξίσωση αναφοράς.

2) Για να βρούμε πόσο μακριά έχει φτάσει το κύμα από το σημείο Ο(x = 0):

α) Μηδενίζουμε τη φάση αν τα υλικά σημεία ξεκινούν να κινούνται από τη θέση ισορροπίας του με φορά προς τα πάνω.

β) Θέτουμε τη φάση ίση με π rad αν τα υλικά σημεία ξεκινούν να κινούνται από τη θέση ισορροπίας του με φορά προς τα κάτω.

3) Το στιγμιότυπο έχει στο μπροστινό του τμήμα:

α) Όρος, εφόσον το υλικό σημείο Ο ξεκινά να κινείται με φορά προς τα πάνω (σχήμα 1).

β) Κοιλάδα, εφόσον το υλικό σημείο Ο ξεκινά να κινείται με φορά προς τα κάτω (σχήμα 2).

Παρατήρηση : Η παραπάνω ανάλυση δεν θα ήταν σωστό να αναφερθεί στους μαθητές μας στην πρώτη επαφή τους με το κύμα. Θεωρώ πολύ σημαντικό να μάθουν καλά την έννοια του κύματος όπως τη θεωρεί το σχολικό βιβλίο (δηλαδή το υλικό σημείο Ο να ξεκινά να κινείται με φορά προς τα πάνω τη χρονική στιγμή t = 0 ==> Κύμα χωρίς αρχική φάση) και αφού κατανοήσουν καλά την έννοια αυτή να περάσουμε και στην περίπτωση το υλικό σημείο Ο ξεκινά την κίνησή προς τα κάτω ή δεν ξεκινά τη χρονική στιγμή t = 0 ==> Κύμα με αρχική φάση. Συζήτηση μπορεί να γίνει στην τάξη φτιάχνοντας ένα στιγμιότυπο με το μπροστινό του τμήμα κοιλάδα και να ζητήσουμε να ερμηνεύσουν την περίπτωση αυτή.

Υ.Γ. Για μία πολύ καλή μελέτη της αρχικής φάσης του κύματος (που για την εύρεσή της χρησιμοποιείται η χρονική διαφορά έναρξης της ταλάντωσης) μπορείτε να δείτε τη δημοσίευση αυτή.

Ξυπνήστε...

2008-12-16T20:21:00.003+02:00

Ευχαριστώ τον συνοδοιπόρο Στυλιανό Μυστακίδη που μου υπεθύμισε την ύπαρξη αυτού του εξαιρετικού video.

NΑ ΞΥΠΝΗΣΟΥΜΕ επιτέλους μέσα από το λήθαργο της απραξίας μας, εμείς οι εκπαιδευτικοί και να δούμε πόσο γρήγορα αλλάζουν τα πράγματα γύρω μας, πόσο βίαιες και ανατρεπτικές αλλαγές συντελούνται, πόσα πράγματα και δεξιότητες πρέπει να μεταδώσουμε στους μαθητές μας, πόσα πολλά πρέπει να αλλάξουν σε αυτά που κάνουμε, σκεφτόμαστε και λέμε στους μαθητές μας. ΝΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΟΥΜΕ αποτινάσσοντας το καβούκι μας, τη φωλίτσα μας, να διώξουμε τα πασαλλάκια που βάζουμε γύρω μας οριοθετώντας την κυρίαρχη περιοχή μας, να δείξουμε ότι δεν κρυβόμαστε αλλά συνυπάρχουμε στις αλλαγές, τις επηρεάζουμε και τις επιζητούμε.

Και να υπενθυμίσουμε στους μαθητές μας ότι τίποτα δε γίνεται μόνο του, τίποτα δε χαρίζεται αλλά κατακτιέται, όχι με τη θαλπωρή του πέπλου της νιότης, με την ησυχία της οικογενειακής γαλήνης και με το σταύρωμα των χεριών, αλλά με αγώνα και προσπάθεια, έστω και αν αυτή συντάσσεται (προς το παρόν) με το σύστημα.

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΛΛΑΖΕΙ. Καιρός να ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ.

Μία διακόσμηση με 1000 λέξεις...

2008-12-14T11:06:00.006+02:00

Είμαι σίγουρος ότι σας έχει τύχει πολλές φορές και ψάχνετε να βρείτε στο διαδίκτυο. Τίποτα δεν σας ικανοποιεί και το αφήνετε έτσι, ξερό, ακαλαίσθητο με τις λέξεις μόνο. Για πιο πράγμα μιλάω;

Μα για το blog σας φυσικά και τη φωτογραφία με την οποία θέλετε να διακοσμήσετε το άρθρο σας. Ψάχνετε, ψάχνετε και δε βρίσκετε την κατάλληλη φωτογραφία ή ακόμη χειρότερα βρίσκετε αλλά σας τριβελίζουν οι τύψεις του copyright (λέμε τώρα).

Μία καλή λύση η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί (με μέτρο φυσικά) είναι μία web Java εφαρμογή που γράφεις λέξεις και αυτή τις ανακατεύει παράγοντας μία φωτογραφία καλάισθητη που περιέχει τις λέξεις τις οποίες επιθυμείς. Η επόμενη φωτογραφία έγινε με την εφαρμογή αυτή.

Για να φτιάξετε τέτοιες εικόνες μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα http://www.wordle.net/ και χωρίς να εγγραφείτε πουθενά να δημιουργήσετε εικόνες όπως η παραπάνω. Πριν δημιουργήσετε την εικόνα σας μπορείτε να διαβάσετε το FAQ της σελίδας ώστε να δείτε και κάποια τεχνικά βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε ώστε να δώσετε άλλη αίσθηση στην εικόνα που θα δημιουργήσετε.
Μία μικρή λεπτομέρεια:
Για να βάλετε την εικόνα στο blog σας, πρέπει να χρησιμοποιήσετε τις εξής διαδικασία:
Βλέποντας την εικόνα που έχει δημιουργήσει το wordle, χωρίς να την περιορίζει κάποιο παράθυρο στην επιφάνεια εργασίας σας πατάτε το κουμπάκι PrtnScn του πληκτρολογίου σας. Στη συνέχεια ανοίγετε τον επεξεργαστή εικόνας που έχετε στον υπολογιστή σας και πατώντας Ctrl+V έχετε την εικόνα μέσα στον επεξεργαστή εικόνας που χρησιμοποιείτε. Με τα εργαλεία του επεξεργαστή εικόνας κόβετε τα άχρηστα και έχετε πλέον την εικόνα με τις λέξεις που θέλετε. Μπορείτε στη συνέχεια να τη σμικρύνετε ή να τη μεγενθύνετε.

Τα 100 καλύτερα εργαλεία...

2008-12-03T13:11:00.005+02:00

Και ενώ στην Ελλάδα τα βήματα για καλύτερη παιδεία είναι ελάχιστα έως μηδαμινά, στην Ευρώπη η εμπειρία φουντώνει μέσα από τη χρήση εργαλείων ικανών να βοηθήσουν στην καλύτερη εκπαίδευση των παιδιών.

Τα 100 καλύτερα (ηλεκτρονικά) εργαλεία για την εκπαίδευση παρουσιάζονται στις διαφάνειες που φαίνονται παρακάτω. Κάνοντας ένα ξεφύλλισμα αυτών των διαφανειών θα βρούμε πολλά άγνωστα προγράμματα. Δεν είναι ανάγκη σώνει και καλά όλα να τα εντάξουμε στη δική μας εκπαιδευτική προσπάθεια. Είναι όμως σημαντικό να ξέρουμε ότι υπάρχουν εκεί και μας περιμένουν να τα χρησιμοποιήσουμε σωστά.

Να θυμήσω ότι τα εργαλεία αυτά δεν είναι η ίδια μας η δουλειά. Δεν μπορούμε με μόνο αυτά τα εργαλεία να διδάξουμε. Απλώς τα χρειαζόμαστε για να μεγιστοποιούμε την απόδοση στη δουλειά μας, ώστε να μαθαίνουν πιο εύκολα και γρήγορα οι μαθητές μας, χρησιμοποιώντας ένα περιβάλλον με το οποίο είναι εξοικειωμένοι. Είναι χρήσιμο ξεφυλλίζοντας τις διαφάνειες να πατάμε τους συνδέσμους που φαίνονται ενδιαφέροντες για να βλέπουμε τι καλό μπορούν να κάνουν αυτά τα προγράμματα. Το πιθανότερο είναι να έχουν παρουσιαστεί πολλές φορές στην ελληνική εκπαιδευτική μπλογκόσφαιρα. Η επανάληψη όμως δε βλάπτει.... Καλό ξεφύλλισμα.

Top 100 Tools for Learning 2008

View SlideShare presentation or Upload your own. (tags: tools learning)

ΕΚΦΕ - Ζεστασιά στο full

2008-12-02T21:04:00.006+02:00

Κάθε 2ο μήνα (!!!!!) πάμε στα ΕΚΦΕ για να συμμετάσχουμε σε μία συνεχή επιμόρφωση που αφορά τις εργαστηριακές ασκήσεις φυσικής και χημείας.

Τη δουλειά αυτή τη θεωρώ
πολύ σπουδαία

όχι μόνο γιατί είναι θαυμαστό να ανακαλύπτεις μέσα από κάθε τι χειροπιαστό τη Φυσική, αλλά και γιατί πιστεύω ότι γίνεται πραγματική δουλειά εκεί πέρα. Είναι μία όαση φυσικής και χημείας που βρίσκεις ανθρώπους έτοιμους να σου δείξουν, ανθρώπους που χαίρονται για τη συνεισφορά τους, ανθρώπους που πραγματικά συναισθάνονται την αξία της διδασκαλίας της Φυσικής και της Χημείας μέσα από το πείραμα. Το δικό μας ΕΚΦΕ...

Ναι είμαι από τους ευτυχείς ανθρώπους που έχουμε εργαστήριο στο σχολείο μου, οπότε η ενασχόληση με το πείραμα απογειώνει τη διδασκαλία φέρνει τους μαθητές όσο γίνεται πιο κοντά στην πραγματική, "μη ιδανική" φυσική, με τα σφάλματά της, τις τριβές της, τις απώλειές της, με τον πραγματικό κόσμο δηλαδή. Στη διάρκεια του πειράματος τα νούμερα έχουν διαφορετική αξία, κατοπινή, μηδαμινή και οι μαθητές σκέφτονται με διαφορετικό τρόπο, άλλο, μη μηχανιστικό, φυσικό.
Όλοι, μα όλοι κατανοούν την αναγκαιότητα του εργαστηρίου φυσικής και των πειραμάτων που πρέπει να γίνουν μα τίποτα σπουδαίο δε γίνεται γι' αυτό. Και να μου το θυμηθείτε και στην επόμενη (μακρινή κατ' εμέ) αναμόρφωση του αναλυτικού προγράμματος πάλι με το εργαστήριο στο χέρι θα μείνουμε.

Στις ιστοσελίδες των ΕΚΦΕ μπορεί κάποιος να βρει πολλές πληροφορίες για πειράματα και κατασκευές που θα τον βοηθήσουν και θα του δώσουν πολλές ιδέες. Οι σύνδεσμοι όλων των ΕΚΦΕ της Ελλάδας βρίσκονται μαζεμένοι στην ιστοσελίδα του σωματίου "Πανελλήνια Ένωση Υπευθύνων Εργαστηριακών κέντρων φυσικών επιστημών".

Επανάκαμψη...

2008-12-01T20:53:00.002+02:00

Καιρό έχω να γράψω και αράχνιασε το blog.
Λοιπόν έχουμε και λέμε:

Moodle = εξαιρετική πλατφόρμα για εκπαίδευση από απόσταση.

Diigo = εξαιρετική μηχανή ανταλλαγής υπερσυνδέσμων και σημειώσεων σε σελίδες του διαδικτύου.

Τα δύο παραπάνω εργαλεία τα οποία χρησιμοποιώ εδώ και 3 μήνες (είναι και η αιτία που χάθηκα λίγο) μπορούν να γίνουν στα χέρια ενός εκπαιδευτικού εξαιρετικά εργαλεία αλληλεπίδρασης με τους μαθητές του στα πλαίσια του web2.0 και της συνεργατικής μάθησης.
Tα εργαλεία αυτά, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την "παραδοσιακή" διδασκαλία στο σημερινό ελληνικό σχολείο, αλλά μπορούν να ανεβάσουν το επίπεδό της με παράπλευρες θετικές ενέργειες και πρακτικές.

Για το moodle μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο επίσημο site και φυσικά, αν γράψετε τη λέξη moodle στο google θα φέρει εκατοντάδες συνδέσμους στον υπολογιστή σας. Για την εγκατάσταση του moodle χρειάζεται να νοικιάσετε χώρο σε κάποιον server, ώστε να φιλοξενήσετε το site σας (δυστυχώς δεν τρέχει από τον υπολογιστή σας).

Για το diigo, ένα καλό video που δείχνει τα χαρακτηριστικά του είναι το: http://www.youtube.com/watch?v=0RvAkTuL02A. Μπορείτε επίσης να γραφτείτε στην ομάδα που έχω δημιουργήσει ώστε να ανταλλάσουμε τις κοινές μας ανησυχίες για τη φυσική και την τεχνολογία. Πατήστε εδώ http://groups.diigo.com/groups/collegues. Στη συνέχεια πρέπει να εγγραφείτε στην ομάδα αυτή και από τότε και μετά θ' αρχίσουμε να ανταλλάσουμε τους κοινούς μας συνδέσμους.

Οδηγός πλεύσης για το Λύκειο...

2008-09-25T16:20:00.002+03:00

Ένας οδηγός πλεύσης για το λύκειο εκδόθηκε από τον εκπαιδευτικό και ερευνητή Χρήστο Κάτσικα. Ο οδηγός αυτός απαντά στις απορίες των μαθητών και των τριών τάξεων του Λυκείου για πολλά εκπαιδευτικά θέματα που είναι αναγκαίο να γνωρίζουν. Ένα μικρό άρθρο - παρουσίαση του οδηγού μπορείτε να βρείτε εδώ, ενώ τον οδηγό μπορείτε να τον κατεβάσετε από εδώ.

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ

2008-08-31T23:43:00.005+03:00

ΚΑΛΗ ΔΥΝΑΜΗ σε όλους τους συναδέλφους εκπαιδευτικούς, μαθητές και γονείς για την καινούρια σχολική χρονιά. Γεμίσαμε τις μπαταρίες τον ενάμιση αυτόν υπέροχο μήνα, διαβάσαμε, ενημερωθήκαμε, συζητήσαμε και αισιοδοξούμε ότι τη φετινή χρονιά θα διδάξουμε καλύτερα, θα είμαστε πιο προσεκτικοί, θα είμαστε πιο έτοιμοι να δεχτούμε τις αλλαγές που πρέπει και επιβάλλεται να περάσουμε στη διδασκαλία μας. Μακάρι όλοι μας, από τον επιστάτη του σχολείου, μέχρι και τον Υπουργό Παιδείας, να μη διαπράξουμε τα λάθη που κάναμε πέρισυ, αφού μάθαμε κάτι παραπάνω τη χρονιά που πέρασε. Μακάρι να μην ξεχνάμε ότι απευθυνόμαστε σε τρυφερές ψυχές που έχουν ανάγκη την αγάπη μας, τη σύνεσή μας, την αποφασιστικότητά μας και την προσοχή μας ώστε να να ικανοποιήσουν τα όνειρά τους. Γι' αυτά παλεύουμε, με αυτά φχαριστιόμαστε, αυτά είναι και τα δικά μας όνειρα.

Ας ξεκινήσουμε αυτή τη χρονιά μ' ένα σχεδιασμό για την οργάνωση της ύλης μας.
Στην Α' Λυκείου, ας μην φτάσουμε το Δεκέμβρη να διδάσκουμε ακόμη κινηματική, ούτε στη Β' Λυκείου κατεύθυνσης να μπούμε στην επαγωγή χωρίς πρώτα να έχει γίνει η επαγωγή στη γενική παιδεία. Ας το σχεδιάσουμε βρε αδερφέ λίγο καλύτερα. Ας ξεκινήσουμε τη χρονιά μας, έστω να κάνουμε μία αρχή για τον πρώτο μήνα με ένα σχέδιο μαθήματος για κάθε ώρα που διδάσκουμε και θα δούμε πόσο διαφορετική είναι η απόδοσή μας στη διδασκαλία αλλά και στη διαχείριση της παραβατικής συμπεριφοράς των μαθητών μας.
Τέλος, αν δε ρίξαμε μια ματιά σε κανά βιβλίο παιδαγωγικής πρακτικής, προφταίνουμε αυτές τις 11 ημέρες να ενημερωθούμε λίγο και να θυμηθούμε πως αντιμετωπίζουμε τις δύσκολες καταστάσεις στην τάξη, προσέχοντας μερικές λεπτομέρειες που μας διαφεύγουν. Πολύ καλό βιβλίο για το σκοπό αυτό είναι αυτό που έχει γράψει ο σχολικός συμβούλος ΠΕ4, Γιάννης Βλάχος (ειδικά τα δύο τελευταία κεφάλαια της εφαρμογής της θεωρίας του Εποικοδομισμού στην πράξη). Για περισσότερες λεπτομέρειες εδώ.

Y.Γ. Ένα αρχείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα από τους συναδέλφους για τον προγραμματισμό της ύλης τους υπάρχει εδώ.

ΨΩΝΙΑ την Πέμπτη; ΟΧΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

2008-07-06T17:54:00.002+03:00

Το θέμα εμφανίστηκε μετά από παρότρυνση του ΙΝΚΑ για δράση. Φίλος και στέλεχος μεγάλου σουπερμάρκετ μου έλεγε: Εμείς τα ρίχνουμε στους βιομήχανους, οι βιομήχανοι τα ρίχνουν σ' εμάς και όλοι μαζί τα ρίχνουμε στην κυβέρνηση που είναι ανίκανη να τιθασεύσει τα φαινόμενα κερδοσκοπίας. Δηλαδή μας δουλεύουν κανονικά όλους. Να μην τους δουλέψουμε και εμείς λιγάκι; Δεν είναι και δα και τίποτα να προγραμματίσουμε τις αγορές μας λίγο πιο καλά και να μην πάμε στα διάφορα supermarket την Πέμπτη για να ψωνίσουμε. ΟΧΙ ΨΩΝΙΑ ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ λοιπόν αλλά και λιγότερα ψώνια γενικώς. Η μανία της κατανάλωσης επιβαρύνει με πολλαπλό τρόπο το περιβάλλον μετατρέποντας τον ανεπτυγμένο κόσμο σε αλόγιστη ρουφήχτρα πόρων με αποτελέσματα που είναι παγκόσμια.

Για περισσότερες πληροφορίες: ιστοσελίδα INKA , δελτίο τύπου 166 (επείγει για το καλό όλων μας).

Σουηδία, κάτω το κεφάλι ρε...

2008-06-29T16:51:00.005+03:00

Είπαμε ότι σε τούτο εδώ το χώρο θα βγάζουμε τους προβληματισμούς μας και πέρα από την πανέμορφη Φυσική. Να λοιπόν, ημέρα Κυριακή, μετά από μία Χρυσοστομική γόνιμη βραδυά (κρίμα που δεν μπόρεσα να συζητήσω περισσότερο με όλους τους φίλους που γνώρισα), μετά από τον προβληματισμό για τους εθνικούς ευεργέτες, τον προβληματισμό για το τραπεζικό σύστημα και τους αχυρένιους υπαλλήλους της τραπέζης (δεν μπορούν να κάνουν και τίποτα οι άνθρωποι), μετά το μαστίγωμα από τον Γ.Ε. των αναλυτικών προγραμμάτων (μεταξύ μας τους χρειάζεται) και την ταχυδακτυλουργική πανδαισία με μαθηματικό στύλ και χροιά (πόσα θα σε ρωτάγαμε αν ήσουν δικηγόρος) έπεσα ο καυμένος πάνω σε τούτο εδώ:

Αντιγράφω από το Flash.gr (http://world.flash.gr//cosmosl/2008/6/29/37380id/)
Ενα 8 χρόνο αγόρι προκάλεσε δημόσια συζήτηση στη Σουηδία γιατί δεν κάλεσε δυο συμμαθητές του στο πάρτι των γενεθλίων του. Το σχολείο του παιδιού ανακοίνωσε ότι ο 8χρονος παραβίασε τα δικαιώματα των δύο παιδιών και κατήγγειλε το γεγονός στο σουηδικό κοινοβούλιο. Το σχολείο, που βρίσκεται στην πόλη Λουντ της νότιας Σουηδίας, υποστηρίζει ότι από τη στιγμή που δόθηκαν προσκλήσεις εντός των σχολικών εγκαταστάσεων, τότε δεν πρέπει να γίνονται διακρίσεις. Ο πατέρας του 8χρονου κατέθεσε έγγραφη απολογία μέσω του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της περιφέρειας. Στην απολογία αναφέρεται ότι τα δύο παιδιά δεν κλήθηκαν στο πάρτι από τον γιο του, γιατί το ένα δεν είχε καλέσει και εκείνο στο πάρτι του τον 8χρονο και με τον άλλο είχαν φιλονικήσει. Ο 8χρόνος μοίρασε τις προσκλήσεις κατά τη διάρκεια του μαθήματος αλλά μόλις ο δάσκαλος αντελήφθη ότι δύο από τους μαθητές δεν είχαν πάρει πρόσκληση, τις κατάσχεσε στο σύνολό τους. «Ο γιος μου στενοχωρήθηκε πάρα πολύ», δήλωσε ο πατέρας στην εφημερίδα Sydsvenskan. «Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να κατάσχει την περιουσία κάποιου άλλου με τέτοιο τρόπο, είναι σαν να κατάσχεις την προσωπική αλληλογραφία κάποιου», πρόσθεσε. Η απόφαση για το θέμα αναμένεται να ανακοινωθεί το Σεπτέμβριο με την έναρξη του νέου σχολικού έτους.

Kαι λέω...ρε συ καλά είμαστε εδώ. Ούτε ψύλλος στον κόρφο μας. Μα είναι δυνατόν με τόσες δράσεις στη Σουηδική εκπαίδευση, ένα σχολείο να καταγγέλει ένα μαθητή του διότι δεν κάλεσε δύο συμμαθητές του στο πάρτυ; Γιατί το σχολείο κατήγγειλε το μαθητή; Μήπως διότι ξέφυγε από την ομάδα, σήκωσε το κεφάλι και ξεχώρισε; Σε μία κοινωνία όπως η σουηδική, με τόσες περιπτώσεις ψυχολογικών προβλημάτων, ένας μαθητής τόλμησε να κάνει κάτι διαφορετικό από αυτό που έκαναν όλοι, από αυτό που ήταν κατεστημένο. Τι άλλο να πω παρά βοήθειά τους....

Φάση αρμονικά εναλλασσόμενου μεγέθους vs Φάση της ταλάντωσης

2008-06-28T17:22:00.007+03:00

α) Φάση ενός αρμονικά εναλλασσόμενου μεγέθους
Η φάση ενός αρμονικά εναλλασσόμενου μεγέθους προσδιορίζει τη χρονική εξέλιξη του μεγέθους και έχει μαθηματική υπόσταση. Αν γράψουμε το μέγεθος που θέλουμε να μελετήσουμε με τη μορφή Ξ = Ξοημ(ωt + φ ο ) , τότε η φάση του μεγέθους δίνεται από την εξίσωση φ = ωt + φο. Με τον τρόπο αυτό έχουμε συμφωνήσει ότι η φάση του μεγέθους είναι για κάθε χρονική στιγμή ότι υπάρχει στο ημίτονο του μεγέθους . Άρα για να βρούμε τη φάση ενός αρμονικά εναλλασσόμενου μεγέθους κάθε χρονική στιγμή, πρέπει να φέρουμε το μέγεθος αυτό σε μορφή ημιτόνου. Η μελέτη του μεγέθους Ξ = Ξοημ(ωt + φ ο ) με τη βοήθεια ενός περιστρεφόμενου διανύσματος μπορεί να γίνει ως εξής:
Θεωρούμε περιστρεφόμενο διάνυσμα μήκους ίσου με το πλάτος Ξο το οποίο περιστρέφεται με σταθερή γωνιακή ταχύτητα ω, όπως φαίνεται στο διπλανό σχήμα. Η προβολή του περιστρεφόμενου μεγέθους στον κατακόρυφο άξονα κάθε χρονική στιγμή ισούται με την τιμή του μεγέθους Ξ(t) η οποία είναι θετική όταν είναι πάνω από το σημείο Ο(Ξ = 0) και αρνητική όταν είναι κάτω από το σημείο Ο. H φάση του μεγέθους είναι η γωνία που σχηματίζει κάθε χρονική στιγμή το περιστρεφόμενο διάνυσμα και ο ημιάξονας Ox (ο οποίος μπορεί να ονομάζεται και άξονας φάσεων). Να σημειώσουμε εδώ ότι η φάση μπορεί να πάρει και τιμές μεγαλύτερες από 2π rad αφού μεγαλώνει συνεχώς καθώς περνά ο χρόνος. Η αρχική φάση φο είναι η γωνία που σχηματίζει το περιστρεφόμενο διάνυσμα με τον άξονα των φάσεων τη χρονική στιγμή t = 0 και παίρνει τιμές στο διάστημα [0,2π rad).
Παράδειγμα: Ένα σώμα εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση και η ταχύτητά του μεταβάλλεται με το χρόνο σύμφωνα με την εξίσωση υ = 20συν10t (S.I.). Να βρεθεί η φάση του μεγέθους ταχύτητα σε συνάρτηση με το χρόνο.
Απάντηση: Για να βρούμε τη φάση του μεγέθους ταχύτητα (αρμονικά εναλλασσόμενο) πρέπει να φέρουμε το μέγεθος αυτό σε μορφή ημιτόνου.

Είναι υ = 20συν10t = 20ημ(10t + π/2) (S.I.). Συνεπώς η φάση του αρμονικά εναλλασσόμενου μεγέθους ταχύτητα δίνεται από την εξίσωση φ υ = 10t + π/2 (S.I.) Aν φτιάχναμε το περιστρεφόμενο διάνυσμα που αντιστοιχεί στην ταχύτητα, θα έπρεπε τη χρονική στιγμή t = 0 να το σχεδιάσουμε στην πάνω κατακόρυφη θέση, όπως φαίνεται και στο αριστερό σχήμα.

β) Φάση της απλής αρμονικής ταλάντωσης
Φάση της απλής αρμονικής ταλάντωσης έχει επικρατήσει να ορίζεται η φάση της απομάκρυνσης. Συνεπώς η φάση της απομάκρυνσης και η φάση της ταλάντωσης ταυτίζονται .

γ) Σύγκριση των φάσεων της απομάκρυνσης, της ταχύτητας και της επιτάχυνσης κάθε χρονική στιγμή:

Αν έχουμε x = Aημ(ωt) [οπότε φ_x = ωt ] είναι υ = υ _maxσυν(ωt) = υ _maxημ(ωt + π/2) [οπότε φ_υ = ωt + π/2 ] και α = -α _maxημ(ωt) = α _maxημ(ωt + π) [οπότε φ_α = ωt + π ]. Δηλαδή η φάση της επιτάχυνσης φ_α είναι κάθε χρονική στιγμή μεγαλύτερη της φάσης της ταχύτητας φ_υ κατά π/2 rad, ενώ η φάση της ταχύτητας φ_υ είναι κάθε χρονική στιγμή μεγαλύτερη από τη φάση της απομάκρυνσης φ_x κατά π/2 rad. Επίσης η επιτάχυνση είναι κάθε χρονική στιγμή μεγαλύτερη από τη φάση της απομάκρυνσης κατά π rad. Χρήσιμη είναι και η ταυτόχρονη αναπαράσταση των περιστρεφόμενων διανυσμάτων για τα μεγέθη x, υ, α που φαίνεται για μία τυχαία χρονική στιγμή στο διπλανό σχήμα.

Παράδειγμα: Ένα σώμα εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση με εξίσωση απομάκρυνσης x = 0,2συν(10t). Να γραφεί η χρονική εξίσωση της φάσης της ταλάντωσης καθώς και οι χρονικές εξισώσεις των φάσεων της ταχύτητας και της επιτάχυνσης.
Απάντηση: Η φάση της ταλάντωσης ταυτίζεται με τη φάση της απομάκρυνσης. Η απομάκρυνση είναι της μορφής x = 0,2συν(10t) και για να βρούμε τη φάση της πρέπει να τη φέρουμε σε μορφή ημιτόνου. Συνεπώς x = 0,2συν(10t) = 0,2ημ(10t + π/2). Άρα η χρονική εξίσωση της φάσης της ταλάντωσης είναι η φx = 10t + π/2 (η αρχική φάση της ταλάντωσης είναι π/2 rad). Η φάση της ταχύτητας θα προκύψει από τη υ = f(t) αν τη φέρουμε σε μορφή ημιτόνου. Έχουμε ότι υ = 2συν(10t + π/2) = 2ημ(10t + π). Συνεπώς φ_υ = 10t + π (και είναι λογικό αυτό αφού είναι μεγαλύτερη της φάσης της απομάκρυνσης κατά π/2 rad). Τέλος για την επιτάχυνση έχουμε α = -20ημ(10t + π/2). Για να βρούμε τη φάση της πρέπει να τη φέρουμε σε μορφή ημιτόνου. Έχουμε α = -20ημ(10t + π/2) = 20ημ(10t + 3π/2). Επομένως η φάση της επιτάχυνσης είναι φα = 10t + 3π/2 (και είναι λογικό αφού είναι μεγαλύτερη της φάσης της απομάκρυνσης κατά π rad).

Παρατηρήσεις για τη διδασκαλία της φάσης - αρχικής φάσης της ταλάντωσης.

1) Η έννοια της φάσης της ταλάντωσης μπορεί να διδαχθεί όταν μιλήσουμε για πρώτη φορά για την αρχική φάση. Έτσι μπορούμε να τονίσουμε ότι υπολογίζεται από τον τύπο φ = ωt + φ_ο.

2) Πρέπει να τονίσουμε ότι τη φάση της ταλάντωσης μπορούμε να τη βρούμε από την εξίσωση x = f(t) μόνο όταν την έχουμε σε μορφή ημιτόνου, από την εξίσωση υ = f(t) μόνο όταν την έχουμε σε μορφή συνημιτόνου και από την εξίσωση α = f(t) μόνο όταν την έχουμε σε μορφή μείον ημιτόνου. Εδώ είναι χρήσιμο να δώσουμε στους μαθητές μας τις εξής μετατροπές:
i) ημ(π/2 + φ) = συνφ,
ii) συν(π/2 + φ) = - ημφ,
iii) ημ(π+φ) = - ημφ,
iv) συν(π+φ) = - συνφ,
v) ημ(3π/2 + φ) = - συνφ και
vi) συν(3π/2 + φ) = ημφ.
[ Παράδειγμα: Βρες την αρχική φάση της ταλάντωσης αν υ = 20ημ10t (S.I.). Εδώ πολλοί μαθητές απαντούν ότι η ταλάντωση δεν έχει αρχική φάση ενώ όπως γνωρίζουμε είναι 3π/2 rad. Ξεχνούν δηλαδή να φέρουν την εξίσωση της ταχύτητας σε μορφή συνημιτόνου.]

3) Δεν αναφέρουμε καθόλου τις έννοιες φάση του μεγέθους ταχύτητα και φάση του μεγέθους επιτάχυνση (τουλάχιστον αρχικά) ώστε να μην μπερδέψουμε τους μαθητές μας (τα παραπάνω σχόλια είναι για τη δική μας πληροφόρηση).

4) Το περιστρεφόμενο διάνυσμα το χρησιμοποιούμε αρχικά μόνο για τη μελέτη της απομάκρυνσης. Στη συνέχεια κρίνουμε αν θεωρούμε σκόπιμο να εισάγουμε περιστρεφόμενο διάνυσμα για τη μελέτη της ταχύτητας ή της επιτάχυνσης.

5) Είναι πολύ σημαντικό οι μαθητές μας να υπολογίζουν την αρχική φάση. Τους προσανατολίζουμε λοιπόν να προσέχουν πάντοτε τι συμβαίνει τη χρονική στιγμή t = 0.

Παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος σήμερα...

2008-06-05T17:22:00.006+03:00

Η υποβάθμιση του περιβάλλοντος είναι ζοφερή πραγματικότητα. Ειδικά αν κάποιος ζει σε κάποια μεγάλη πόλη της Ελλάδας τα πράγματα είναι τόσο φανερά ενώ αν ζει στην Αθήνα ... ε τότε είναι τραγικά. Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο με την απίθανη αναλγησία των κυβερνώντων και την εξωφρενική αδιαφορία της πλειοψηφίας των συμπολιτών μας.

Βλέπω και ακούω φοβερά και τρομερά πράγματα, υποκριτικά και νιώθω αδύναμος τόσο πολύ λες και παλεύω με το ΤΕΡΑΣ με τα χιλιάδες κεφάλια που κόβεις το ένα και ξεφυτρώνουν 100. Το ίδιο τέρας συναντάς και στην εκπαίδευση, το ίδιο τέρας συναντάς και στον πολιτισμό, το ίδιο ρε παιδιά. Φαίνεται το έχει η κουλτούρα μας να δημιουργούμε ανεξέλεγκτα τέρατα για να φτάσουν κάποια στιγμή να κατασπαράξουν οτιδήποτε υγιές μπορεί να ζήσει σε τούτο εδώ τον τόπο. Η ενημέρωση ανύπαρκτη, η ευαισθητοποίηση μόνο στα λόγια και όχι στα έργα. Η κοινωνία κοιμισμένη ζει τη δική της λήθη. Προσαρμοσμένη στο καυσαέριο και στη βρώμα δεν ενοχλείται που ατιμάζεται καθημερινά η δυνατότητα για καθαρό αέρα, για λιγότερη βουή, για ζωή που την έχουμε ήδη ξεχάσει ή απλά τη βρίσκουμε σε κάποια εξοχή και αυτή ευνουχισμένη. Και τώρα τελευταία άκουσα και το άλλο αμίμητο...οι οικολόγοι καταστροφολογούν και είναι αντίθετοι στην οικονομική ανάπτυξη και την ευημερία ...λες και η ευημερία έρχεται με την οικονομική ανάπτυξη, όπως την εννοούν σήμερα - οικονομική ανάπτυξη για τους λίγους και ακρίβεια για τους πολλούς - Ποιοι το λένε; Κάποιοι ατσαλάκωτοι ιθύνοντες και κάποιοι νεόπλουτοι αθρωπίσκοι που ξεφύτρωσαν με εκείνα τα SUV των 5000 κε να κινούνται με την άνεση πασά στους ελληνικούς δρόμους και να βρωμίζουν με τις εξατμίσεις τους τον αέρα. Και να είναι μόνο αυτό; Περιβάλλον δεν είναι μόνο ο αέρας που αναπνέουμε, είναι το χώμα που πατάμε και καλλιεργούμε, είναι το νερό που πίνουμε. Η ανάπτυξη της ελληνικής ηλιθιότητας τα τελευταία χρόνια τα έχει υποβαθμίσει τόσο πολύ που γρήγορα, πολύ γρήγορα θα χάσουμε και τις τελευταίες νησίδες καθαρότητας. Εμείς οι εκπαιδευτικοί πρέπει να κάνουμε πολλά, πάρα πολλά. Ξέρω ότι είναι δύσκολο να πείσεις ένα νέο άνθρωπο να αλλάξει συνήθειες όταν οι γονείς του με τις συνήθειές τους του διδάσκουν ότι το νερό είναι ανεξάντλητο, ότι το ρεύμα έρχεται από το πουθενά και δε ρυπαίνει, ότι ο αέρας που αναπνεύουμε δεν μολύνεται με τα καυσαέρια αφού δεν τα βλέπει και άλλα τέτοια. Προσπαθούμε όμως, πρέπει να προσπαθούμε, να του δείχνουμε τα χάλια στα οποία έχουμε φτάσει. Στο κάτω κάτω ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΞΕΡΟΥΝ αφού αυτοί είναι οι κληρονόμοι της Γης.
Πως ξεκινάμε να πείσουμε; Πρώτα απ' όλα πρέπει αν πείσουμε τον εαυτό μας γιατί αλίμονο ...δάσκαλε που δίδασκες και νόμο δεν κρατούσες. Πρέπει να ρωτήσουμε σήμερα κιόλας τον εαυτό μας τι κάναμε για το περιβάλλον όλο το χρόνο; Πόσες φορές απαρνηθήκαμε τις ενεργοβόρες συνήθειές μας με σκοπό να ρυπάνουμε λιγότερο; Πόσες φορές σκεφτήκαμε ότι αυτό που κάνουμε σήμερα είναι πολύ καλό για το περιβάλλον;
Ας ρίξουμε μια ματιά πρώτα τι συμβαίνει σήμερα:

και στη συνέχεια ας δούμε τι μπορούμε να κάνουμε εμείς σήμερα, τώρα κιόλας αρχίζοντας από την πρώτη στιγμή.

Υ.Γ. Αν σου αρέσουν τα παιχνίδια ρίξε μια ματιά εδώ για να δεις ποιο είναι το ενεργειακό σου αποτύπωμα και αν ο ελεύθερος χρόνος σου διαρκεί άλλα 10 λεπτά από αυτή τη στιγμή ρίξε μια ματιά και στον κο Πράσινο, μία "φανταστική" ιστορία για την πραγματικότητα του περιβάλλοντος

Διδασκαλία της φυσικής ... πονεμένη ιστορία διηγώντας τη να κλαις.

2008-05-31T10:00:00.010+03:00

Με αφορμή το άρθρο του φίλου Διονύση Μάργαρη που ανάρτησε στο blog του, αλλά και τη συζήτηση που ξεκίνησε εκεί, γράφω μερικές σκέψεις μου για τη σημερινή κατάσταση που επικρατεί στο μάθημα της Φυσικής (διδασκαλία και εξετάσεις). Θεωρώ ότι το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί και αντιμετωπίζουμε είναι πολύ βαθύ με πολλές προεκτάσεις στη δομή της κοινωνίας μας αλλά και στον τρόπο που έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε εμείς οι εκπαιδευτικοί αλλά και οι πολιτικοί μας.
H κυρίαρχη φιλοσοφία στο μάθημα της Φυσικής (διδασκαλία + εξετάσεις) είναι να μαθαίνουμε στους μαθητές μας να λύνουν γρίφους και να τους εξετάζουμε στη δυνατότητα που έχουν να γράφουν τύπους, να λύνουν εξισώσεις, να βάζουν αριθμούς και να βρίσκουν αποδεκτά νούμερα. Αυτό θα έπρεπε να είναι το 1/4 ενός διαγωνίσματος Φυσικής και γενικά το 1/4 της διδασκαλίας μας σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Διότι απλούστατα βολεύονται όλοι. Βολεύει αυτούς που κυβερνούν και ταυτόχρονα βολεύει αυτούς που διδάσκουν.
Για αυτούς που κυβερνούν δε νομίζω ότι υπάρχει κάποια αμφιβολία: λιγότερα χρήματα για επιμόρφωση, για αλλαγή βιβλίων, για διορισμούς, για μισθούς εκπαιδευτικών και τόσα άλλα ακόμη = λιγότερη παιδεία, ώστε να υπάρχουν όλο και λιγότερο σκεφτόμενοι άνθρωποι (για το τελευταίο πια τείνω να γίνω σίγουρος).
Για εμάς τους εκπαιδευτικούς, τα πράγματα είναι επίσης ξεκάθαρα. Δε μαθαίνουμε την τέχνη της διδασκαλίας στο Πανεπιστήμιο, δεν εισαγόμαστε στην εκπαίδευση με αξιοκρατικό τρόπο, δεν αξιολογούμαστε από κανέναν, δεν επιμορφωνόμαστε ώστε να μαθαίνουμε νέες ιδέες και νέους τρόπους διδασκαλίας και τέλος τελματώνουμε στην καθημερινότητα και τη στασιμότητα με το γνωστό μότο: «Εγώ θα βγάλω το φίδι από την τρύπα;». Είμαστε ανεκπαίδευτοι στις καινούριες διδακτικές πρακτικές και δεν γίνεται καμία προσπάθεια για να αλλάξει αυτό από την πολιτεία. Έτσι όλα επαφίονται στον πατριωτισμό μας, ο οποίος φυσικά δεν είναι καθόλου αρκετός (κάποιοι μάλιστα ούτε αυτόν δεν έχουν). Πώς να είναι αρκετός όμως όταν κινείσαι στα τυφλά; Παίρνεις, διαβάζεις μερικά παιδαγωγικά βιβλία και γίνεσαι ημιμαθής και φυσικά κάνεις πολλά λάθη μέχρι να προσεγγίσεις κάπως το σωστό. Θα μου πείτε η δοκιμή βοηθά πάντα … ναι έχετε δίκιο αλλά σε άψυχα πράγματα και όχι στις παιδικές ψυχούλες και στα εφηβικά μυαλά.

Φτάνουμε λοιπόν στο ζητούμενο. Γιατί η διδασκαλία της Φυσικής γίνεται με τον τρόπο αυτό; Ας ξεκινήσουμε:
1^ον: Γιατί δε χρειάζεται επιμόρφωση σε νέες διδακτικές πρακτικές.
2^ον: Γιατί δε χρειάζεται εργαστήρια, άρα υλικοτεχνική υποδομή και προπάντων καθηγητές εκπαιδευμένους για να τα λειτουργήσουν.
3^ον : Γιατί είναι εύκολο να διδάξουμε με τον τρόπο με τον οποίο εμείς διδαχθήκαμε τη φυσική όταν πηγαίναμε στο σχολείο πριν 20 χρόνια. Σήμερα όμως, ο τρόπος αυτός έχει αποδειχθεί ότι είναι ανεπαρκής.
4ον : Γιατί το σύστημα σε πιέζει να διδάσκεις ασκήσεις για να προετοιμαστεί ο μαθητής ώστε να γράψει καλά στις εξετάσεις, όποιες και αν είναι αυτές.
5ον : Γιατί οι εκπαιδευτικοί στόχοι που υπάρχουν στα αναλυτικά προγράμματα είναι ουτοπικοί – ανεφάρμοστοι.
6^ον : Γιατί πολλά βιβλία είναι κακογραμμένα αλλά και όσα δεν είναι, έχοντας ο μαθητής και ο καθηγητής χάσει την εμπιστοσύνη τους σε αυτά, γίνονται δευτερεύον υλικό διδασκαλίας.
7^ον : Γιατί οι νέοι τρόποι διδασκαλίας χρειάζονται ανοιχτούς σε αλλαγές εκπαιδευτικούς αλλά δυστυχώς πολλοί από εμάς ούτε καν ενδιαφέρονται γι’ αυτές.
Και ίσως να υπάρχουν άλλοι τόσοι λόγοι που αν κάτσει κάποιος να σκεφτεί θα βρει να πει και να βροντοφωνάξει.
Και εσύ τι προτείνεις; Αυτό σίγουρα θέλει πολύ γράψιμο και το αφήνω σαν εκκρεμότητα. Σε μία επόμενη δημοσίευση θα τοποθετηθώ. Να πω όμως ότι πολλά βασίζονται στη νοοτροπία μας, τη διάθεσή μας και τη θέλησή μας για αλλαγές. Το βόλεμα δυστυχώς κοστίζει πολύ στην ελληνική κοινωνία.

Σχόλια για τα θέματα της Φυσικής κατεύθυνσης στις πανελλήνιες εξετάσεις 2008

2008-05-29T17:50:00.015+03:00

Τι να πρωτοσχολιάσω; Τη μεγάλη ευκολία των θεμάτων; Την κακή βαθμοδοσία ή τη μη διαβάθμιση που είναι και το κύριο ζητούμενο;

Στο 1^ο θέμα, μπορούμε να πούμε ότι οι συνάδελφοι της επιτροπής εξετάσεων που έγραψαν τα θέματα προσπάθησαν να βρούνε εύκολες ερωτήσεις μέσα από τη θεωρία του σχολικού βιβλίου και ομολογώ ότι τα κατάφεραν. Παρόλα αυτά, ερωτήσεις όπως αυτή με το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα (ερώτηση 1) το διαμάντι (ερώτηση 5α) και αυτή με τα εγκάρσια κύματα (ερώτηση 5δ) δεν θα έπρεπε να υπάρχουν κατά την ταπεινή μου γνώμη διότι προάγουν άμεσα την αποστήθιση.

Στο 2^ο θέμα, και τα τρία υποερωτήματα ήταν μικρής δυσκολίας για τους διαβασμένους μαθητές. Ειδικά τα υποερωτήματα (2) και (3) ήταν πιο εύκολα και έπαιρναν και τις περισσότερες μονάδες. Η βαθμοδοσία του υποερωτήματος (3) ήταν παράλογη αφού έδινε σε ένα τόσο απλό θέμα 12 μόρια. Μάλλον τα χάριζε στους διαγωνιζόμενους. Θα μπορούσαν να μοιραστούν στα υπόλοιπα δύο υποερωτήματα ή θα μπορούσε να υπάρχει και ένα τέταρτο υποερώτημα για καλύτερη διαβάθμιση.

Στο 3^ο θέμα, η κλασσική άσκηση πια. Αρχικά ισορροπία και στη συνέχεια «κάτι» κινείται. Το γεγονός ότι η «κατασκευή» αυτή μπήκε στο θέμα 3 οδήγησε την επιτροπή εξετάσεων να δημιουργήσει μία απλή άσκηση σε ένα θέμα που θα μπορούσε να γίνει αρκετά πιο δύσκολο, όπως θα επιθυμούσαν πολλοί καλά διαβασμένοι μαθητές. Έτσι η άσκηση περιορίστηκε στην ισορροπία του 1^ου ερωτήματος και στην πολύ απλή κύλιση χωρίς ολίσθηση (μελέτη της δυναμικής και της κινηματικής της σφαίρας). Θεωρώ ότι τις 7 μονάδες θα έπρεπε να τις πάρει το α) ερώτημα και όχι το δ) της άσκησης αυτής.

Το 4^ο θέμα, θα μπορούσε να είναι και η 4^η άσκηση του διαγωνίσματος της Α Λυκείου στις προαγωγικές της εξετάσεις εφόσον είχα ένα καλό τμήμα στο σχολείο και είχα διδάξει το θέμα της ελαστικής κρούσης αρκετά διεξοδικά. Η όλη δυσκολία του θέματος αυτού βρίσκεται στο γεγονός ότι η ταχύτητα υ₁΄ πρέπει να αντικατασταθεί στους τύπους της ελαστικής κρούσης με το πρόσημο (-). Ίσως για το λόγο αυτό θα έπρεπε να πάρει και τις πιο πολλές μονάδες. Για το δε (δ) ερώτημα τι να πω; Οι περισσότεροι μαθητές στην Α’ Λυκείου θα το έλυναν εν ριπή οφθαλμού. Το 4^ο θέμα δε δικαιολογεί το χαρακτηρισμό του ως πρόβλημα που απαιτεί κριτική σκέψη και αναλυτική μέθοδο, αφού οι απαντήσεις δίνονται με αντικατάσταση των αριθμών σε έναν τύπο και απλά στη συνέχεια γίνεται η επίλυσή του. (αντιγράφω από το προεδρικό διάταγμα για την αξιολόγηση: Το τέταρτο θέμα αποτελείται από ένα πρόβλημα ή μία άσκηση, που απαιτούν ικανότητα συνδυασμού και σύνθεσης γνώσεων, αλλά και την ανάπτυξη στρατηγικής για τη διαδικασία επίλυσής του. Το πρόβλημα αυτό ή η άσκηση μπορεί να αναλύονται σε επιμέρους ερωτήματα).

Γκρινιάζω, αλλά θεωρώ κατάφωρα άδικη την εξέταση που δε δίνει στον καλό μαθητή τη δυνατότητα να δείξει τη διαφορά του, τη δυνατότητα να δείξει ότι διάβασε και σκίστηκε όλο το χρόνο. Θεωρώ κατάφορα άδικη την εξέταση που εξομοιώνει τους καλούς με τους άριστους μαθητές, δηλαδή την εξέταση που δεν έχει τη διαβάθμιση που πρέπει για να ξεχωρίσουν οι άριστοι από τους καλούς και οι καλοί από τους μέτριους. Ο στόχος του 10 μπορεί να επιτυγχάνεται αλλά ο στόχος της διάκρισης αποτυγχάνει παταγωδώς με τον τρόπο αυτό. Και για να ολοκληρώσω την άποψή μου, δεν θα υπήρχε κανένα αρνητικό σχόλιο αν έδινε η εξέταση 10 μόρια (στα 100) σε πολύ καλά διαβασμένους μαθητές και όχι σε όλους ανεξαρτήτως τους μαθητές. Είμαι σίγουρος ότι όποιος ψάξει θα βρει και άλλα ψεγάδια για την εξέταση αυτή. Αλλά το μεγάλο ψεγάδι(*), το μεγάλο πρόβλημα είναι αυτό που προκύπτει και από το παράπονο των άριστων μαθητών. Για ποιο λόγο κύριε καθηγητά εγώ διάβαζα όλο το χρόνο;

Υ.Γ. Δύο ακόμη σχόλια για τα θέματα των πανελλαδικών εξετάσεων από τα blogs των συναδέλφων Βαγγέλη Κολτσάκη και Διονύση Μάργαρη. (ενημέρωση 30/5/08).

(*) Ψεγάδι = ελάττωμα κυρίες και κύριοι αν δεν το ξέρατε.

Περί σακκούλας ο λόγος...

2008-05-26T16:46:00.002+03:00

Πολύς ντόρος έχει γίνει τώρα τελευταία για την αντικατάσταση της πλαστικής σακκούλας των supermarket με οικολογικές σακούλες. Ποια είναι όμως η οικολογκή σακούλα; Κάνε click εδώ και με μία έξυπνη flash εφαρμογή θα μάθεις. Μπράβο στο νηστικό αρκούδι που χορεύει τον οικολογικό χορό.

Εξεταστής αλλά ουχί ιερός...

2008-05-26T00:06:00.003+03:00

Την Πέμπτη θα πάω στο εξεταστικό κέντρο για να εξετάσω μαζί με άλλους συναδέλφους κάποιους μαθητές που είναι φυσικώς αδύνατοι. Με πήρε τηλέφωνο μία κυρία στις 10.00 το βράδυ (!!!) για να μου πει να πάω. Δεν αρνήθηκα, αλλά δεν έχω πάει ξανά εκεί και δεν έχω πρότερη εμπειρία. Τι πρέπει να προσέξω, υπάρχει κάτι που είναι σημαντικό και πρέπει να το γνωρίζω; Θα εκτιμούσα την άποψη των φίλων συναδέλφων που έχουν πρότερη εμπειρία και θέλουν να τη μοιραστούν.

Blogs και εκπαίδευση...

2008-05-24T21:28:00.005+03:00

Δύο άξιοι συνάδελφοι που παρακολουθώ τα γραφόμενά τους, ο Χρυσόστομος και ο Διονύσης Μάργαρης έχουν δημοσιεύσει δύο πολύ όμορφα κείμενα εδώ και εδώ για την ανάγκη ύπαρξης των εκπαιδευτικών blogs. Και πράγματι η ανάγκη ύπαρξης τέτοιων "εργαλείων", όπως είναι τα blog, είναι τεράστια. H εμπειρία του blogging είναι καταπληκτική. Η επαφή είναι άμεση και καταλυτική. Οι ιδέες διαχέονται στην εκπαιδευτική κοινότητα που τις έχει τεράστια ανάγκη δημιουργώντας ένα ευρύ δίκτυο ανταλλαγής απόψεων. Είναι πολύ σημαντικό να μπορεί κάθε καθηγητής να δημοσιεύει τις απόψεις του για ένα θέμα, τις εμπειρίες του για ένα άλλο, τον τρόπο με τον οποίο διδάσκει ένα αντικείμενο και να γίνεται συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων. Και πράγματι Χρυσόστομε δεν χρειάζεται να φοβάται κάποιος ότι δεν θα έχει κάτι να γράψει αφού κάθε μέρα έχεις πάντοτε κάτι να γράψεις και αυτό το κάτι μπορεί να είναι η πιο σημαντική πληροφορία για κάποιον άλλο.

Εγώ θα βάλω στη συζήτηση και κάτι άλλο. Ποιο είναι το σημαντικότερο χαρακτηριστικό που χρειάζεται να έχει ένας εκπαιδευτικός για να φτιάξει ένα blog;

Αντιγράφω από τις σκέψεις του Διονύση:

Αλήθεια τι είναι αυτό που μας κρατάει στην εκπαίδευση; Μήπως τα πολλά λεφτά που μας δίνουν ή η υψηλή μας θέση στην σημερινή Ελληνική κοινωνία; Μπορεί να λένε κάποιοι είστε τεμπέληδες και κάθεστε.. Εγώ ποτέ δεν ένιωσα τεμπέλης, αλλά όποιος δεν ένιωσε αυτό το κάτι, μυσταγωγικό; που μπορεί να συμβεί σε μια διδακτική ώρα, δεν μπορεί να καταλάβει την χαρά του να διδάσκεις και να επικοινωνείς με μαθητές…

Ο Διονύσης έδωσε την απάντηση:

Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό λοιπόν φίλοι μου είναι η αγάπη του εκπαιδευτικού για τα παιδιά, τους μαθητές του, αυτά τα παιδιά που συμπιέζονται από το σύστημα, αυτά τα παιδιά που κρέμονται από τα χείλη ενός υπέροχου δασκάλου που τους εμπνέει, τους εμψυχώνει, τους δίνει δύναμη να προχωρήσουν. Θα μου πεις, υπάρχουν και εκπαιδευτικοί που δεν έχουν αυτό το χαρακτηριστικό; Ε ναι λοιπόν υπάρχουν. Αυτοί δεν θα φτιάξουν ποτέ blog γιατί δε θέλουν την επαφή τους με το φυσικό τους ακροατήριο. Τη δουλειά τους τη θεωρούν αγγαρεία και την διεκπεραιώνουν κακήν – κακώς … ας μην ψάχνουμε πολύ αν κοιτάξουμε γύρω μας θα βρούμε τέτοιους αρκετούς.

Οι περισσότεροι όμως εκπαιδευτικοί έχουν αυτό το πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό της αγάπης προς τα παιδιά. Τους σκεπάζει όμως η πίεση του χρόνου, τους σκεπάζει η μη σχέση τους με την τεχνολογία, τους εξαφανίζει η καθημερινότητα και το τρέξιμο για την ικανοποίηση των βασικών όρων διαβίωσης. Αυτοί οι συνάδελφοι πρέπει να αφυπνιστούν. Για συναδέλφους όπως ο Χρυσόστομος ή ο Διονύσης δεν νοιάζομαι. Αυτοί έχουν πάρει το δρόμο τους και είναι περίφημες πυξίδες. Για τους άλλους νοιάζομαι. Αυτούς που θέλουν αλλά πιστεύουν ότι δεν μπορούν για διάφορους λόγους ή ακόμη και γι’ αυτούς που δεν ξέρουν. Τον προηγούμενο μόλις μήνα στο σχολείο μου ανακάλυψα μία φιλόλογο που δίδασκε με το προτζέκτορα και χάρηκα πολύ διότι ένιωσα ότι κάτι πάει να αλλάξει. Η επόμενη κίνησή μου προς αυτήν θα είναι να της προτείνω να κάνουμε μία διαθεματική προσέγγιση ενός θέματος. Στη συνέχεια θα το αναρτήσουμε σε blog και θα τη βάλω και αυτή στο παιχνίδι. Έτσι πρέπει, να μιλήσουμε σε τέτοιους ανθρώπους, να τους παροτρύνουμε να τους δείξουμε πόσο εύκολο είναι, πόσο αλληλεπιδραστικό είναι, πόσο προσοδοφόρο για την μεγάλη τους αγάπη. Θα πρότεινα λοιπόν, να φτιάξουμε μία παρουσίαση και στην αρχή της χρονιάς να μαζέψουμε το σύλλογο και να την προβάλλουμε, να τους δείξουμε τι μπορούν να κάνουν και ας το έχουν καταρχήν υπόψην τους. Αυτό θα είναι το πρώτο αλλά και το μεγαλύτερο βήμα που θα τους φέρει πιο κοντά.

Και δεν είναι μόνο τα blogs είναι όλα αυτά που έχουν αναπτυχθεί γύρω από το web2.0 που στην Ευρώπη και την Αμερική έχουν εμφανιστεί εδώ και 4-5 χρόνια, ενώ εδώ εμείς τώρα τα παίρνουμε χαμπάρι. Ας είναι όμως … κάλλιο αργά παρά ποτέ.

Υ.Γ. Ας ρίξουμε και μια ματιά στο video που ακολουθεί για το τι χρειάζεται η σύγχρονη τάξη. Το video αυτό δημιουργήθηκε από τη συνάδελφο Kristin Hokanson

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ...

2008-05-19T16:31:00.017+03:00

Να ευχηθώ σε όλους τους μαθητές που προσπάθησαν όλο αυτό τον καιρό, που διάβασαν, ξενύχτησαν, κουράστηκαν για να πετύχουν το στόχο τους, ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ και ΚΑΛΗ ΔΥΝΑΜΗ στις τελευταίες αυτές πινελιές της προσπάθειάς τους.

Η αυριανή "δύσκολη" από τη μεριά ψυχολογίας μέρα θα ξεκινήσει με καλό καιρό (19 °C - 26 °C) σύμφωνα με τις προβλέψεις του meteo.gr για τα Νότια προάστεια της Αθήνας και ένα καλό πρωινό είναι εξαιρετικής σημασίας για την καλή πνευματική απόδοση, σύμφωνα με τα λεγόμενα της διαιτολόγου - καθηγήτριας Μαρίας Χασαπίδου:
Όπως τονίζει η καθηγήτρια Διατροφής του αντίστοιχου τμήματος του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, Μαρία Χασαπίδου, καθ' όλη τη διάρκεια του διαβάσματος οι μαθητές θα πρέπει να καταναλώνουν πολλά υγρά (τουλάχιστον οκτώ ποτήρια νερό), ενώ θα πρέπει να αποφεύγουν τα σοκολατένια γλυκά, καθώς δεν βοηθούν. Στην ερώτηση, εάν οι μαθητές θα πρέπει να καταφεύγουν αυτές τις ημέρες στις βιταμίνες, η καθηγήτρια σημείωσε ότι, εάν έχουν σωστό διαιτολόγιο, δεν τις χρειάζονται, εάν όχι, τότε μπορούν να στραφούν στη λύση των πολυβιταμινούχων σκευασμάτων (ένα κάθε πρωί).
Καταρχήν, σύμφωνα με την κ. Χασαπίδου, τα παιδιά τις ημέρες των πανελληνίων εξετάσεων θα πρέπει να τρώνε πολύ καλό πρωινό, το οποίο απαραίτητα θα περιλαμβάνει γάλα και δημητριακά (π.χ. ψωμί με μέλι), καθώς οι υδατάνθρακες αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Επιπλέον, οι μαθητές δεν θα πρέπει να ξεχνούν το δεκατιανό (φρούτα ή χυμός), ενώ το μεσημεριανό τους θα πρέπει να είναι πλήρες (πρωτεΐνες + δημητριακά + σαλάτα) και χωρίς λιπαρά, τηγανιτά ή καρυκεύματα.
Το απόγευμα οι υποψήφιοι καλό θα ήταν να καταναλώνουν ξηρούς καρπούς και γιαούρτι, ενώ το βράδυ γεύμα με πρωτεΐνες, π.χ. αυγά.
Πηγή: Εφημερίδα Μακεδονία

ΚΑΛΑ ΓΡΑΨΙΜΑΤΑ ... και ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Προσθήκη: Να και ένα link που αναφέρεται στην βελτίωση της απόδοσης στις πανελλήνιες εξετάσεις από τον Ι. ΣΤ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟ, τ. αναπληρωτή καθηγητή Ιατρικής και άλλο ένα ακόμη από τον Κάζη Αβραάμ, Κλινικό Διαιτολόγο-Διατροφολόγο, Πτυχιούχο Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, M.Sc στην Κλινική Διατροφή

Σχόλια για το φαινόμενο Doppler

2008-05-10T20:44:00.017+03:00

Το φαινόμενο Doppler στη Φυσική κατεύθυνσης της Γ’ Λυκείου είναι ένα “αγαπημένο θέμα” των πανελληνίων εξετάσεων. Πρέπει λοιπόν να επισημάνουμε στους μαθητές μας:

1) Όταν υπάρχει σχετική κίνηση μιας πηγής (S) κυμάτων και ενός παρατηρητή (A) (ανιχνευτή κυμάτων), τότε ο ανιχνευτής μετρά συχνότητα κυμάτων fA που είναι διαφορετική από τη συχνότητα fs των κυμάτων που εκπέμπει η πηγή. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται φαινόμενο Doppler.

2) Το φαινόμενο Doppler εμφανίζεται και στην περίπτωση των ηχητικών κυμάτων αλλά και στην περίπτωση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, μόνο που ο τύπος υπολογισμού της σχέσης μεταξύ των συχνοτήτων είναι διαφορετικός για τον ήχο και διαφορετικός για το ηλεκτρομαγνητικό κύμα.

3) Το φαινόμενο Doppler (fA ≠ fs) δεν εμφανίζεται όταν ο παρατηρητής και η πηγή είναι ακίνητοι ή κινούνται με την ίδια ταχύτητα.

4) Για τη μελέτη του φαινομένου Doppler στα ηχητικά κύματα, τα μεγέθη που αναφέρονται στον παρατηρητή Α είναι:

υΑ = Μέτρο ταχύτητας με την οποία κινείται ο παρατηρητής στο χώρο
υηχ(Α) = Ταχύτητα διάδοσης του ήχου όπως την αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής
λΑ = Μήκος κύματος των ηχητικών κυμάτων όπως το αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής
fA = Συχνότητα ηχητικών κυμάτων όπως την αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής

Τα μεγέθη υηχ(Α), λΑ, fA που μετράει ο παρατηρητής ικανοποιούν τη θεμελιώδη εξίσωση της κυματικής:

Τα μεγέθη που αναφέρονται στην πηγή S είναι:

υs = Μέτρο ταχύτητας με την οποία κινείται η πηγή στο χώρο
υηχ = Ταχύτητα διάδοσης του ήχου στον ακίνητο αέρα (340 m/s).
λs = Μήκος κύματος των ηχητικών κυμάτων που εκπέμπει η πηγή.
fs = Συχνότητα ηχητικών κυμάτων που εκπέμπει η πηγή

Τα μεγέθη υηχ, λs, fs ικανοποιούν τη θεμελιώδη εξίσωση της κυματικής:

Όταν η πηγή και ο παρατηρητής κινούνται στην ίδια ευθεία ισχύουν οι σχέσεις:

Οι μαθητές συχνά συγχέουν την ταχύτητα με την οποία κινείται η πηγή στο χώρο (υs) με την ταχύτητα διάδοσης των ηχητικών κυμάτων στον ακίνητο αέρα (υηχ = 340 m/s). Πρέπει να τους διευκρινήσουμε ότι είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα.

1) Να εφιστήσουμε την προσοχή στους μαθητές μας ότι οι ταχύτητες στους παραπάνω τύπους μπαίνουν κατά μέτρο και όχι αλγεβρικά. Μπορούμε στη φάση αυτή να τους αναλύσουμε το εξής θέμα:

Ένα σώμα μάζας m1 = m που λειτουργεί ως ανιχνευτής ηχητικών κυμάτων κινείται οριζόντια με ταχύτητα μέτρου υ = υηχ/4 σε λείο οριζόντιο δάπεδο και συγκρούεται ελαστικά και μετωπικά με ακίνητο σώμα μάζας m2 = 3m που λειτουργεί ως πηγή ηχητικών κυμάτων συχνότητας fs. Να υπολογίσετε τo πηλίκο των συχνοτήτων

των ηχητικών κυμάτων που αντιλαμβάνεται ο ανιχνευτής πριν και μετά την κρούση.

(Στον υπολογισμό της συχνότητας fA μετά την κρούση, ο μαθητής μπαίνει στον πειρασμό να αντικαταστήσει την ταχύτητα υ2′ με το πρόσημό της, πράγμα που θα ήταν λάθος)

2) Ένα δεύτερο θέμα στο οποίο απαντούν επιπόλαια οι μαθητές είναι το εξής:

Μία αμαξοστοιχία κινείται ευθύγραμμα και ένα επιβάτης της ακούει τη σειρήνα της αμαξοστοιχίας. Το μήκος κύματος των ηχητικών κυμάτων που αντιλαμβάνεται ο επιβάτης είναι μεγαλύτερο, μικρότερο ή ίσο από το μήκος κύματος των κυμάτων που εκπέμπει η σειρήνα;

Εδώ οι περισσότεροι μαθητές λένε:
δεν εμφανίζεται φαινόμενο Doppler (σωστό), οπότε ο επιβάτης μετρά ίδιο μήκος κύματος με αυτό που εκπέμπει η σειρήνα (λάθος). Το λάθος βέβαια είναι ότι το μήκος κύματος που αντιλαμβάνεται ο επιβάτης είναι διαφορετικό από αυτό των κυμάτων που στέλνει η πηγή, όπως προκύπτει και από τους παραπάνω τύπους (και μάλιστα μεγαλύτερο αν η σειρήνα βρίσκεται μπροστά από τον παρατηρητή ή μικρότερο αν η σειρήνα βρίσκεται πίσω από τον παρατηρητή).

Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε τις ερωτήσεις και τις ασκήσεις του σχολικού βιβλίου. Πρέπει να προσανατολίζουμε τους μαθητές να ξαναλύνουν τις ερωτήσεις και τις ασκήσεις του σχολικού βιβλίου (αν όχι όλες, τουλάχιστον αυτές που κρίνουμε εμείς ότι έχουν ενδιαφέρον). Με βάση την εμπειρία μας, μέσα από αυτές μπορούμε να βγάλουμε τα “δικά μας” ερωτήματα που έχουν αξία τούτη την ώρα.

Προσθήκη: Μία πολύ καλή παρουσίαση του φαινομένου Doppler από μία άλλη οπτική γωνία παρέχεται στο blog του συναδέλφου Βαγγέλη Κολτσάκη. Πατήστε εδώ.

Εκεί θα βρείτε και άλλες πολύ καλές εξελληνισμένες παρουσιάσεις με το πρόγραμμα flash.
http://users.sch.gr/ekoltsakis/nt/harrison/harrison.htm

Περί Επανάληψης...

2008-05-10T20:43:00.004+03:00

Με ρωτούν πολλοί συνάδελφοι αυτές τις μέρες να τους πω καμία ιδέα για το τι πρόκειται να “πέσει” φέτος στις πανελλήνιες εξετάσεις. Ο καθένας μας μπορεί να έχει πολλές ιδέες, αλλά το θέμα δεν είναι ποιο είδος άσκησης πρόκειται να “πέσει” στις εξετάσεις αλλά τι διδάσκουμε στους μαθητές μας, τώρα την ύστατη στιγμή. Πολλοί συνάδελφοι κάνουν το λάθος να ψάχνουν και να διδάσκουν στριφνές ασκήσεις, δύσκολα θέματα, παράξενες περιπτώσεις που όχι μόνο δεν υπάρχει περίπτωση να τις δούνε ποτέ ως θέματα των πανελληνίων εξετάσεων αλλά αγχώνουν με έντονο τρόπο τους μαθητές τους οι οποίοι προφανώς δεν γνωρίζουν να αντιμετωπίζουν αυτά τα παράξενα πράγματα.

ΤΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΜΕ λοιπόν ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΑΣ αυτές τις μέρες που διανύουμε πριν τις εξετάσεις;

Διδάσκουμε απλά θέματα που τα γνωρίζουν οι μαθητές. Διδάσκουμε ασκήσεις που περιέχουν βασικές πρακτικές επίλυσης και όχι θέματα αυξημένης δυσκολίας που βρήκαμε τυχαία σε κάποιο βιβλίο ή σε κάποια εφημερίδα (ακόμη και αν μας φαίνονται καλά θέματα). Σε όποια κατάσταση και αν βρίσκεται ο μαθητής, τούτη την ώρα χρειάζεται να νιώσει καλά, να καταλαβαίνει ότι βρίσκεται σε κάποιο συγκεκριμένο επίπεδο και όχι να “χάνει” το φως του και το έδαφος κάτω από τα πόδια του με απίθανα θέματα ή θέματα πολύ αυξημένης δυσκολίας. Κατανοώ ότι υπάρχει η πίεση να μην ξεχάσουμε τίποτα, να τα πούμε όλα στους μαθητές μας αλλά αυτό μάλλον θα τους βραχυκυκλώσει και θα τους προσφέρει περίσσεια άγχους. ‘Ετσι, πρέπει να διερευνήσουμε πχ αν γνωρίζουν τις βασικές αρχές διατήρησης σε κάθε κεφάλαιο, αν ξέρουν να χειρίζονται ένα σύνθετο κύκλωμα LC, να δούμε αν θυμούνται να φτιάχνουν το στιγμιότυπο σε τρέχον αλλά και σε στάσιμο κύμα, αν ξέρουν να χειρίζονται τα διάφορα είδη κρούσεων κά. Συνάδελφοι, δεν υπάρχουν SOS θέματα τούτη την ώρα, αλλά μόνο ηρεμία και σιγουριά που πρέπει να εκπέμπουμε με τη στάση μας, με τα θέματα που κάνουμε στην τάξη, ακόμα και με το βάδισμά μας και την ομιλία μας. Είμαι σίγουρος ότι αν σε όλη τη σχολική χρονιά έχουμε κάνει σωστή δουλειά και έχουμε δώσει τον εαυτό μας, τότε οι μαθητές μας θα εκτιμήσουν αυτές τις στιγμές την κατάσταση της ηρεμίας και της σιγουριάς που θα τους εμπνέουμε.

Καλή μας αρχή...

2008-05-10T19:58:00.000+03:00

Νά' μαστε λοιπόν ξεκινώντας μετά το Πάσχα για να ρουφήξουμε τις δύο αυτές εβδομάδες που μας μένουν. Μετά οι εξετάσεις και νάτο το καλοκαιράκι. Και μεις οι καθηγητές όπως και οι μαθητές μας περιμένουμε με ανυπομονησία τις καλοκαιρινές διακοπές διότι η ξεκούραση και οι δυνάμεις μαζεύονται στάλα - στάλα, μέρα με τη μέρα σαν τη μέλισσα που μαζεύει το μέλι από τα λουλούδια. Δεν λέω, καλές ήτανε οι 15 μερούλες αλλά να' χαμε και λίγες ακόμη...

Βγήκε και η εγκύκλιος για το πότε σταματούν τα μαθήματα στα Γυμνάσια και τα Λύκεια και το πότε ξεκινούν και τελειώνουν οι εξετάσεις. ΚΑΛΗ ΔΥΝΑΜΗ.